به گزارش سحام‌نیوز، متن کامل نامه خانواده‌های کروبی و موسوی به شرح زیر است:

به نام خدا

هم وطنان مظلوم‌، رنجدیده و فداکار
انسان‌های حق طلب‌، آزادی خواه و عدالت جو در جای جای جهان

نزدیک یک سال است که عزیزان ما برخلاف نص صریح قوانین داخلی و تمامی کنوانسیون‌های بین المللی  و به دنبال درخواست مجوز سال گذشته برای راهپیمایی ۲۵ بهمن در آنچه به صورت یک بدعت حقوقی حبس خانگی و درعمل زندانی بی نام ونشان است‌، قرار دارند .حتما بیاد دارید که این  راهپیمایی برای حمایت از جنبش‌های ضد استبدادی منطقه بود‌. کاری که نه برای شما و نه همراهان به بندکشیده شده شما  حال در هر زمان‌، نه تنها جرمی نیست بلکه  نشانی از رشد اجتماعی و مسئولیت پذیریست .
 آقایان موسوی و کروبی سالها در مسئولیتهای طراز اول کشور به مردم خدمت کرده‌اند. هشت سال ریاست مجلس و هشت سال نخست وزیری کشور تحت سخت ترین شرایط جنگی داخلی و محاصره اقتصادی‌، کم ترین سابقه عزیزان ماست. آیا جز این است که در تمامی این سالها دلسوز یار و امین هموطنان خود بوده‌اند؟

این دو بزرگوار در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸  حتی از همه فیلترهای شورای نگهبان که با بدعتی به نام نظارت استصوابی و برخلاف شعارها و آرمان‌های بنیانگذار انقلاب در رابطه با «آزادی» برای همگان به گزینش اولیه نامزدهای انتخاباتی می‌پردازد، عبور کردند و طبق همان قوانین  به فعالیت انتخاباتی پرداختند .آنها در حالی که شاهد تخلف‌های فراوان از سوی نامزد رقیب بودند،  که همه امکانات کشور و همه نوع حمایت سیاسی را در پشت خود داشت‌، به رقابتی سالم و عادلانه پرداختند و در مناظره هایشان نیز در کمال ادب و با بصیرت کامل و دلسوزی  و با رعایت تمام مصالح ملی نظراتی را در نقد شرایط موجود مطرح کردند که  تماما امروز سخنی است که  دیگر همگی بدان معترفند و خود نیز تکرار می‌کنند.
ایشان، پس از اعلام نتایجی که کاملا غیر منتظره و خلاف همه مشهودات و مستندات بود و اعتراضات میلیونی مردم که براساس قانون اساسی کشور صورت گرفت؛ نظر اعتراضی خود را ابراز داشتند و پا به پای مردم معترض ایستادگی کردند. خود کتک خوردند و شهید دادند و با انبوه توطئه‌ها‌، افترا و  سرکوب‌ها و لشگرکشی اراذل به خانه و کاشانه خود مواجه شدند.

آخرین حربه‌ای که علیه این عزیزان به کار گرفته شد برخورد غیرانسانی و غیر قانونی مبنی بر به اصطلاح حبس خانگی آنهاست.  اینک یک سال از این عمل ضد انسانی می‌گذرد‌. در این مدت مقامات  و نهادهای حاکم که دست شان از هر محمل قانونی خالی است، جز این دروغ که آنها خودشان خواهان مراقبت از خویش بوده‌اند و ما‌‌ برای حفظ جان آنها چنین کردهایم‌، حرفی برای گفتن و منطقی برای ارائه به افکار عمومی داخلی و جهانی ندارند‌. آیا  این که هر از گاهی دروغ‌های آشکاری از زبان بعضی افراد مسئول در داخل و خارج از کشور به گوش می‌رسد‌، با حقایق در تعارض نیست؟

ما اعضای خانواده این عزیزان با صراحت و قطعیت می‌گوییم که آنها برخلاف خواست خود و برخلاف قانون یک سال است که در بازداشت به سر می‌برند و جز تعدادی تماس تلفنی و دیدار محدود ،کوتاه و کنترل شده حق هرگونه ارتباطی با بیرون از آنها سلب شده است‌. آنها از حقوق قانونی خود محروم مانده اند‌. تا کنون هیچ شخص مسئولی حتی همین اقدام  غیر قانونی راهم بنا بر جایگاه حقوقی خود نپذیرفته است‌. آنها از نظارت نهادهای بی طرف بر خوراک و سلامتی و دارو بی بهره اند‌. و در مورد امنیت و کجایی مکان نگهداری آنان ابهامات زیادی وجود دارد  و این نگرانی‌ها روز به روز برای ما شدیدتر شده است.

اینک ما خانواده آقایان کروبی و موسوی و خانم رهنورد از طرف آنان اعلام می‌کنیم که ما و عزیزان مان به این زندان هرچه که باشد خانگی یا غیر خانگی‌، معترضیم  و خواهان پایان دادن به این اقدام ضد انسانی و ضد قانونی هستیم. مسببین اینگونه رفتارها  به خوبی می‌دانند که با اقداماتی چنین، در اراده عزیزان ما در حق خواهی خویش و دفاع از آرمان هایی که میلیون‌ها هم وطن مان در خیابان‌ها ابراز کردند و خون خود را نثار نمودند و دهها شهید دادند و دچار حبس وشکنجه و انواع مسایل دیگر شدند و نیزهزاران زندانی که همچنان مقاوم و استوار در حبس‌اند؛ خللی ایجاد نخواهد کرد.

ما از حاکمانِ بر جان و مال و ناموس مردم می‌خواهیم از راه ضد ملی و ضد دینی و ضد انسانی که در سرکوب هر منتقد و مخالف خود در پیش گرفته‌اند و کشور را درلبه پرتگاه جنگ و ویرانی قرار داده‌اند به راه منطق  وقانون و مصلحت مردم و میهن برگردند.
ما خانواده  آقایان موسوی و کروبی، که برعهد خود با مردم در دفاع از حقوق شان وفادار واستوار مانده‌اند؛ اینک به خاطر حقوق از دست رفته آنها‌، به عنوان نمادی از حقوق از دست رفته مردم ایران و مخصوصا شهدای مظلوم و زندانیان بی گناه‌، از همه هموطنان مظلوم و رنج دیده و فداکار و از همه انسان‌های حق طلب و آزادی خواه و عدالت جوی، هم گام  با هموطنان داخل کشور که خواهان تسلط مردمسالاری واقعیند‌، در جای جای جهان میخواهیم پژواک  صدای حق خواهی ما باشند‌. و صدای مارا به گوش جهانیان برسانند که:

“زندانیان مظلوم و مقاوم ما وهمه زندانیان سیاسی و عقیدتی را در سراسر ایران آزاد کنید  . کشور وملتی  با اینهمه  سرفرازی و بزرگی  شایسته این حد رنج  تنگناهای اقتصادی و سیاسی وخدای‌ناکرده جنگ  نیست .”
خانواده مهدی کروبی و میرحسین موسوی
۱۸ بهمن ماه ۱۳۹۰

عبدو که در دهه هفتاد شمسی در ایران گزارشگر بود، به خاطر فشارهای حکومت از ایران رفت و سال‌هاست که در آمریکا در حوزه ایران و خاورمیانه مشغول به کار است. این روزنامه‌نگار سابق در مطلبی برای بخش «جی.پی.اس» شبکه سی‌ان‌ان در باره همایش دو روزه استکهلم می‌نویسد.

عبدو معتقد است که گمانه‌زنی‌ها در باره حمله احتمالی اسرائیل به ایران عامل جمع شدن اپوزیسیون ایرانی به گرد همدیگر است. او می‌نویسد: «نزدیک به ۵۰ فعال سیاسی، استاد دانشگاه، وکیل و دانشجوی ساکن خارج از ایران در روزهای ۴ و ۵ فوریه در نقطه‌ای خارج از استکهلم دیدار کردند. میزبان، بنیاد اولاف پالمه، گروهی نزدیک به حزب سوسیال دموکرات سوئد بود که تاریخچه‌ای طولانی در حمایت از گروه‌های مخالف در سراسر جهان دارد.»

عبدو ادامه می‌دهد: « من به عنوان یک ناظر به آنجا دعوت شده بودم و از اینکه می‌دیدم گروه‌های مختلف که با هم اختلاف‌ نظر داشتند، از «کرد»ها گرفته تا «سکولار»ها و «رهبران جنبش سبز»، و اینکه می‌خواستند که به نقطه مشترکی برسند، متعجب شدم»

او در ادامه می‌نویسد: «اکثرا مخالف حمله نظامی بودند، اما بر این نیز متفق‌القول بودند که نظام جمهوری اسلامی را باید ساقط کرد. معتقد بودند که یک حمله به طور مستقیم یا غیر مستقیم می‌تواند به شهروندان آسیب برساند، رژیم را قدرتمندتر کند و به هنگام واکنش ایران، ثبات را از منطقه دور کند.»

عبدو در بخشی دیگر می‌گوید: «فعالان معتقدند که یک جلسه مرتب و خوب برنامه‌ریزی شده می‌تواند آغاز اتحاد با اپوزیسیون داخل ایران باشد.»

این کارشناس حوزه ایران در پایان به گزارش پایانی این گردهمایی اشاره می‌کند که در آن، موفقیت این گردهمایی برای تداوم گفتمان میان اپوزسیون و اهمیت ایجاد یک اتحاد وسیع علیه دیکتاتوری و هرگونه تبعیض  و نقض حقوق بشر و دست‌یابی به دموکراسی برپایه جدایی دین از حکومت و انتخابات آزاد منطبق بر استانداردهای بین‌المللی، قید شده است.

خودنویس: بر اساس تحقیقات انجام شده، هیچ‌کدام از رهبران سبز مورد اشاره خانم ژنیو عبدو در این جمع حاضر نبوده‌اند. حضور چند فعال سیاسی نزدیک به سبزها مانند آقایان توفیقی و اکبرین و محمد تهوری (همسر خانم فاطمه حقیقت‌جو که به این کنفرانس نرفته است) نیز قاعدتا نمی‌تواند معرف حضور رهبران سبز در این کنفرانس باشد. به علاوه، نمایندگان میرحسین موسوی و مهدی کروبی نیز در جمع حاضر نبوده‌اند. به نظر می‌رسد نبود گزارشگران و ناظران مستقل مطلع از وضعیت اپوزیسیون و سیاست در ایران با اطلاع‌رسانی غیر دقیق در رسانه‌های خارج از کشور همراه شود.  به علاوه، رجوع به برنامه‌های پیشین در لندن و پاریس که احتمالا ربطی به حمله اسرائیل نداشته،  تحلیل اولیه خانم عبدو را زیر سوال می‌برد. از طرف دیگر، نگرانی برخی از فعالان خارج از کشور از حضور در این گردهمایی و قرار گرفتن در کنار گروه‌هایی، باعث طرح سوال‌های بیشتری در این باب است که احتمالا خانم عبدو قادر به پاسخ‌گویی‌شان نیست.

با وجود حضور تعدادی از خبرنگاران در این کنفرانس دو روزه که دیروز در نقطه‌ای در حوالی استکهلم برگزار شد، هیچ خبری از درون جلسات و «کارگاه»های آن بیرون نیامده است. یک فعال سیاسی مقیم آمریکا به خودنویس گفت که روزنامه‌نگاران در ظرفیت حرفه‌ای خود در این کنفرانس شرکت نکرده‌اند.

محسن سازگارا که گفته می‌شود یکی از افراد موثر بر تشکیل این گردهمایی بوده، به بخش فارسی رادیو سوئد گفت که این همایش به خواست تعدادی از شرکت کنندگان و به دلایل امنیتی مخفیانه برگزار شده است.

بر پایه گزارش رادیو سوئد، ینس اوربک مدیر بنیاد گفته است که برخی از شرکت کننده‌ها نمی‌خواستند که اسامی منتشر شود وگرنه اکثر کنفرانس‌ها «علنی» برگزار می‌شوند.

محسن مخلملباف نیز که در این کنفرانس حاضر بود به رادیو سوئد گفت که باید مخالفین دور یک میز جمع شوند و گفتگو کنند و بر اساس حداقل خواسته‌ها به توافق برسند اما به سمت توافق حداکثری بروند. او گفت که در متنی که حاضر شده، همه متفق‌القول هستند که این «آغازی است بر گفتگوهای دموکراتیک و باید در جمع مخالفان جمهوری اسلامی ایران تداوام پیدا کند».

نوشابه امیری، روزنامه‌نگار حاضر در این کنفرانس گفت: «حاصل این کنفرانس توافق‌نامه‌ای بوده است که بر مبنای کلی که بر محور آن مخالفان جمهوری اسلامی کنار هم بیایند. هر آغازی مهم است، اما به جایی برسید که پای متنی را امضا کنید اتفاق مبارکی است.»

اما عبدالله مهتدی،دبیر کل «حزب کومله کردستان» که این گردهمایی را مثبت ارزیابی کرده است گفت: «هدف این کنفرانس ایجاد یک اتحاد یا سازمان نبود، هدف تدوین منشور برای اتحاد اپوزیسیون نبود، هدف گردهمایی برای دیالوگ بوده است».

لیلی‌ پورزند نیز گفت که از طیف‌های زیادی، چهره‌هایی را ندیده و اظهار امیدواری کرد که همه طیف‌ها بتوانند کنار هم بیایند و با هم گفتگو کنند.

به دنبال سخنان انتقاد آمیز هاشمی رفسنجانی در مورد نحوه تبلیغات دهه فجر امسال، سایت‌های الف* و پارسینه که به جناح اصول‌گرا گرایش دارند، عکس‌های خبرگزاری ایلنا از هاشمی در کنار ماکت‌های مقوایی را بازنشر کرده‌اند. اما در روز ۱۵ بهمن، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، با تاکید بر عظمت انقلاب اسلامی ایران ابراز امیدواری کرد که برنامه‌های فرهنگی و تبلیغی این ایام توسط دستگاه‌های تبلیغی در خور و شان و بزرگی آن باشد و از انجام برنامه‌های کم‌محتوا و سخیف مانند بی‌سلیقگی در استفاده از ماکت‌های مقوایی که بعضا می‌تواند مورد اعتراض مردم فهیم و سوءاستفاده دشمنان انقلاب نیز قرار گیرد، خودداری شود.

این در حالی است که هاشمی رفسنجانی هرگز در اعتراض به ساخت ماکت مقوایی آیت الله خمینی از قرار گرفتن کنار آن خودداری نکرده است.

* سایت الف بعدا این لینک را از روی برداشت. عنوان آن این بود: «آقای رفسنجانی، این عکس‌ها را ببینید»

با وجود اینکه از جهانی شدن خبر ابتلای راک هادسن، هنرپیشه معروف هالیوود به بیماری ایدز نزدیک به ۲۷ سال می‌گذرد، و بعد از آن میلیون‌ها نفر با بیماری‌ای جدید و در مواقعی کشنده روبرو شده بودند، اما بخش بزرگی از ایرانی‌ها هنوز اطلاع چندانی از نحوه انتقال ویروس و روش‌های پیشگیری ندارند. از آن مهم‌تر، به گفته کامیار علایی، جامعه ایرانی هنوز از نقطه نظر فرهنگی برای درک بهتر بیماران و بیماری، آماده نیست.

خودنویس بنا دارد با کمک برادران علایی، که در ایران با راه‌اندازی کلینیک‌های مثلثی به یاری بیماران ایدز شتافته بودند، به بررسی راه‌های مختلف فرهنگی و اطلاع‌رسانی پیرامون این بیماری، و دیگر بیماری‌هایی که سطح دانش عمومی هنوز از آنها کم است بپردازد.

در همین ارتباط با دکتر کامیار علایی گفتگو کرده‌ایم که بخش نخست آن‌را اینجا می‌خوانید:

آقای علایی، به نظر شما مشکل بزرگ در ایران برای مقابله با ایدز، پیشگیری است یا درمان این بیماری؟

کامیار علایی: مشکل، فرهنگی است. هم شامل مسائل پیشگیری می‌شود و هم درمان. مشکل فرهنگی به این بر می‌گردد که فکر می‌کردند هر کسی دچار این بیماری شده، از راه رابطه جنسی بوده است. و هرکسی مبتلا به ایدز بود از طرف جامعه طرد می‌شد، و همین مساله باعث می‌شد که کسانی که در معرض ابتلا بودند، به خاطر ترس از واکنش‌ها به کسی چیزی نگویند و همین عدم اطلاع از سوی نزدیکان می‌تواند موجب مبتلا شدن نزدیکان و فرزندان هم بشود. چون دید غالب بوده، از طرف جامعه حمایت نمی‌شده و بسیاری از انجمن‌های خیریه که در زمینه بیماری‌های خاص فعال بوده‌اند، حاضر نبودند سراغ این بیماری بروند.

اگر کسی به موقع مراجعه کند، به خاطر داروهایی که الان موجود هست، ممکن است طول عمر و کیفیت زندگی بیشتری داشته باشد و سال‌های سال زندگی کند.

اقتصاد چه؟ آیا عامل اقتصادی در گسترش و عدم پیشگیری موثر است؟

کامیار علایی: جامعه ایران، بر خلاف کشورهای آفریقایی جامعه فقیری نیست. اما به خاطر بحث‌های اخلاقی و دینی، امکان توسعه برنامه‌های اطلاع‌رسانی و فرهنگی وجود نداشته. اما در کشورهای مختلف دنیا، هنرمندان در این زمینه فعال بوده‌اند، اما در ایران چنین چیزی نمی‌بینیم که هنرمندان بیایند و در کنار بیماران قرار بگیرند، آنها را بغل کنند و باعث شوند این تابو شکسته شود. در فیلم‌ها هم یک ترس بیجا درست می‌کنند. اما در کشورهای دیگر از سمبل‌های دیگری استفاده می‌کنند تا از نظر فرهنگی مراقبت و محافظت چقدر می‌تواند موثر باشد و از خلاقیت خودشان استفاده کنند. این خلاقیت‌ها مثلا برای محافظت، در گرفتن یک شاخه گل که خار دارد و بدون دست‌کش ممکن است دست زخمی شود، می‌تواند بیننده را به این فکر بیاندازد که استفاده از «کاندوم» تا چه حدی در عدم ابتلا به بیماری می‌تواند موثر باشد.

فرهنگ باید ایجاد شود که محافظت چقدر مهم است. خلاقیت باید از طرف هنرمندان در اولویت قرار بگیرد و سیاست‌گذاران هم باید آنها را به خاطر خلاقیت‌شان مورد تشویق قرار دهند. وقتی کم کار شود، همین مشکل در ایران به‌وجود می‌آید که ۸۰٪ مبتلایان نمی‌دانند به ویروس اچ-آی-وی مبتلا شده‌اند. وقتی ۸۰٪ از بیماران نمی‌دانند که مبتلا هستند، چگونه می‌توان با این بیماری مبارزه کرد، این حالی است که در آمریکا، ۸۰٪ بیماران می‌دانند که به چه مبتلا شده‌اند.

غیر از اینکه شهروندان یا هنرمندان باید کاری کنند، دولت چه برنامه‌ای برای کمک و پیشگیری داشته؟ آیا آمارهای درستی دارد؟

کامیار علایی: برنامه سیاست‌گذاری کلان کشوری دو بخش هست. در راستای کلان می خواهند روی ایدز کار نکنند و آمارهایی که داده می‌شود در باره کسانی است که شناسایی شده‌اند و می‌خواهند آمار واقعی را پنهان کنند، اما با کارهایی که ما کردیم که در راستای سیاست‌های کلی نبود، واقعیت‌های زیادی عیان شود

عدم احساس نیاز کارشناسان هم یک مشکل است. وقتی می‌دانند که برای مقابله با ایدز مشکل فرهنگی وجود دارد، باید روی آن کار شود. باید در مدارس اطلاع‌رسانی شود. ما در زمان اصلاح‌طلب‌ها روی کتابچه‌ای که در مدارس توزیع شود کار کردیم اما همه کارها متوقف شد. وزارت فرهنگ باید تشویق کند و بودجه بگذارد، اما کاری نمی‌کنند.

یعنی سیاست‌گذارها نگاهی «اخلاقی» به ایدز دارند؟

بله، این دیدگاه، دیدگاه غلطی است. مدت‌ها روی این دیدگاه‌ها کار کردیم تا تغییر کند، اما گویی ارتجاعی شده و به همان روال پیشین بازگشته.

ادامه دارد

دکتر درویش‌پور در گفتگو با خودنویس، در باره بحث یک‌پارچه‌سازی اپوزیسیون از طریق برگزاری کنفرانس‌ها می‌گوید: «مگر احزابی که با هم متفاوت هستند می‌توانند در یک تشکیلات قرار بگیرند؟ اگر شما تفاوت‌ها را نادیده بگیرید و فقط بر نقاط اشتراک دست بگذارید، رقابت سیاسی از بین می‌رود. یکی کردن همه تحت عنوان اتحاد و وحدت، نه میسر است و نه مطلوب.

او می‌افزاید: «اگر به نام اتحاد برای دموکراسی تشکیلاتی  شکل گبرد، که نوع نظام در باره‌اش بحث نشود،  این دیگر پروژه جمهوری‌خواهان نیست.» درویش‌پور افزود: «من به عنوان یک جمهوری‌خواه، با احیای سلطنت مخالفم، با درجا زدن در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی هم مخالفم و خواستار فرا رفتن از حکومت دینی و موروثی هستم.» این استاد دانشگاه تاکید کرد که با هر چیزی که مانع ایجاد رقابت سیاسی شود مخالف است.

این عضو «جمهوری‌خواهان لائیک و دمکرات» درباره اهمیت اتحاد نیروهای جمهوری‌خواه می‌گوید: «اگر جمهوری‌خواهان بتوانند بر سر جدایی دین از دولت، نظام پارلمانی دموکراتیک، یک‌پارچگی کشور و انتخابات آزاد قطب نیرومندی ایجاد کنند، بهتر می‌تواند با مشروطه‌خواهان و اصلاح‌طلبان و گروه‌های دیگر تعامل کنند. تا وقتی میان جمهوری‌خواهان این پراکندگی وجود دارد که بخشی به اصلاح‌طلبان دینی نزدیک شوند، برخی به سلطنت‌طلبان و برخی شعار "درز گرفتن جمهوری" را می‌دهند، و عملا گروهی جمهوری‌خواه شعار میر حسین موسوی را می‌دهند و گروهی شعار رضا پهلوی را، این به قطب جمهوری‌‌خواهی لطمه وارد می‌کند.»

‎درویش‌پور درباره ابهامات گردهمایی استکهلم می‌گوید: «به دلیل ابهاماتی که در باره این کنفرانس وجود داشت، ترجیح دادم با تامل بیشتری برخورد کنم و دیدم در چهار خانواده سیاسی، از جمهوری‌خواهان، مشروطه‌خواهان، اصلاح‌طلبان دینی و چپ‌گرایان مخالفت با این کنفرانس وجود دارد‫.‬ تا زمانی که در این چهار خانواده برای شرکت در چنین گردهمایی‌ای آمادگی  وجود ندارد، شرکت در آن نمی‌تواند پشتوانه اجتماعی مناسبی داشته باشد‫.  یا این صرفا یک کنفرانس است یا تلاش برای ایجاد اتحاد برای دموکراسی است. شایعه کنگره ملی و در بسته بودن آن برای مطبوعات، سوظن‌های زیادی پدید آورده و فضای تندی را به ویژه در رادیو های فارسی زبان در استکهلم به‌وجود آورده است.»

‬
‎درویش‌پور ضمن مخالفت با هرگونه «چلبی»سازی می‌گوید: «من بشدت بر روی استقلال اپوزیسیون از قدرت‌های بزرگ تاکید دارم و نباید آنچه در لیبی، عراق و افغانستان شکل گرفت را در ایران ببینیم‫.‬
‎من با  این کنفرانس مخالف نیستم اما مطمئن نبودم که با توجه به مجموعه شرایط شرکت من در آن مناسب باشد‫.»

متن کامل این نامه به نقل از سایت ایران امروز به شرح زیر است:

به نام خداوند جان و خرد

گزارش یك عمر تلاش به ملت شریف ایران
در آستانه‌ی سی و سومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی

دانی که چنگ و عود چه تقریر می کنند / پنهان خورید باده که تعزیر می کنند
گویند رمز عشق مگویید و مشنوید / مشکل حکایتی است که تقریر می کنند
(حافظ)

ملت شریف و ستمدیده ایران

در شامگاه عمر و در آستانه‌ی سی و سومین سالگرد پیروی انقلاب اسلامی و در سالروز پذیرش مسوولیت از سوی دولت موقت زنده یاد مهندس مهدی بازرگان، به عنوان احدی از یاران و همراهان ایشان در دولت موقت و در نهضت آزادی ایران، بر خود واجب دانستم آن‌چه را كه از خاطرات دردناك روزگار گذشته و پس از سال‌ها مبارزه برای آزادی ملت و رهایی از سیطره ی خودکامگان در ذخیره‌ی تجربه دارم، به عنوان ادای دین به حافظه‌ی تاریخی ملت شریف ایران و به ویژه جوانان پرشور و نیك‌اندیش سرزمینمان در میان گذارم و ضمن ایفای مسوولیت سنگین انتقال تجربیات بیش از شش دهه تلاش و حضور در عرصه‌ی سیاست و اجتماع این مملكت، با دفاع از اصالت انقلاب و آرمان‌های مردم ایران و تایید مدیریت و رهبری آن كه لااقل تا برهه‌‌‌ی پیروزی، مبتنی بر شعار "همه با هم" بود و موجبات پیروزی انقلاب را با كم‌ترین هزینه فراهم آورد و همچنین، ضمن تایید مبارزات آزادی‌خواهانه‌ی ملت ایران علیه نظام فاسد، خائن و خودكامه‌ی پهلوی و تاكید بر ضرورت و درستی گزینش راهبرد مبارزه‌ی قانونی و مسالمت‌آمیز در راستای استقرار و پیشبرد دمكراسی در ایران ِ پس از انقلاب، به مسوولیت دیگر خویش یعنی پذیرش قصور و نارسایی‌ها و خسارات مادی و معنوی كه از رهگذار عملكرد و سیاست‌گزاری‌های مسوولان نظام جمهوری اسلامی ایران، طی بیش از سه دهه حكم‌رانی به مردم و كشور تحمیل شده است، به عنوان احدی از افرادی كه در تاسیس این نظام و مدیریت انقلاب نقشی ایفا كرده‌ است، پوزش خواسته و اظهار تاسف می‌كنم. 

اهم ایراداتی كه بر نهضت آزادی ایران و در راس آن به مهندس بازرگان و یاران ایشان كه حاضر به پذیرش مسوولیت‌های اجرایی و مدیریتی در شورای انقلاب و دولت موقت شدند، گرفته می‌شود، آن است كه اولاً چرا حاضر به همكاری با روحانیت در آن برهه‌ی زمانی شدیم و دوم، آن كه چرا به راحتی از صحنه‌ی قدرت سیاسی فاصله گرفتیم و اریكه‌ی حكومت را به روحانیون واگذار كردیم؟

به زعم نویسنده‌ی این سطور، صرف عذرخواهی و اعلام مطلق عبارت "ما اشتباه كردیم"، كافی نبوده و خود، برگرفته از مطلق‌نگری و تنها به منزله‌ی كوچك‌سازی صورت مساله بوده و ارایه‌ی پاسخی ساده به وضعیتی پیچیده و قابل تحلیل و بررسی است كه ابداً متناسب با مسوولیت روشن‌فكران و لااقل كسانی كه به ملت، تاریخ و تمدن ایرانی و اسلامی باور دارند، ارزیابی نمی‌شود. از این رو، با وجود آن كه نهضت آزادی ایران، طی بیانیه‌های رسمی متعددی به تحلیل و واگویی دلایل پذیرش این نقش تاریخی اقدام كرده است، اینجانب بر آنم تا فراتر از پذیرش اخلاقی مسوولیت عملكرد سیاسی‌ام، با تحلیل وقایع تلخ گذشته، چراغی در روشن‌سازی آینده برافروزم و در این راستا، نخستین مساله آن است كه به یاد آوریم، تاریخ معاصر این مملكت، با جمهوری اسلامی و یا ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ آغاز نمی‌شود و دیگر آن كه به جهت تحمیل سیاست‌های استبدادی و فضای انسداد سیاسی كه شاه برای سازمان‌های سیاسی و اجتماعی مدرن مانند احزاب و سندیكاها فراهم آورده بود، روحانیت تنها جریانی بود كه از طریق بسیج شبكه‌ی وسیع مساجد، امكان فعالیت عمومی داشت و طبیعی بود كه در چنین شرایطی، نهاد روحانیت بیش از سایرین از امكان ترویج و رشد در میان مردم برخوردار بوده و پایگاه اجتماعی وسیع‌تری داشته باشد. به عبارت دیگر، اسلامی شدن انقلاب و انتخاب مرجعی دینی به عنوان رهبر انقلاب، نتیجه‌ی پایگاهی بود كه روحانیت پیشرو، مانند آقایان طالقانی و زنجانی لااقل پس از جنبش تنباكو در میان مردم برای خود رقم زده بود. نكته‌ی دیگر آن است كه روشن‌فكران دینی در دوران پیش از سال ۱۳۵۷، همواره با روحانیتی همكاری داشتند كه علیه ستم و تبعیض نظام پهلوی موضع می‌گرفت و خواهان آزادی و استقلال مملكت بود، وگرنه در آن زمان هم كم نبودند روحانیونی كه از سوی حکومت مورد تایید قرار گرفته و بودجه های کلان دریافت کرده و در مراسم‌ رسمی دربار حضور می یافتند و اعتقادی به مبارزه با حكومت شاه نداشتند و حتی در خصومت با انقلابیون، گوی سبقت را از عناصر ساواك و رژیم ربوده بودند. از داستان اختلافات افرادی نظیر آقای مصباح یزدی با زنده‌یاد دكتر علی شریعتی، هنوز آن قدر نگذشته كه خاطرات آن به بوته‌ی فراموشی سپرده شود و البته روشن‌فكران دینی افتخار می‌كنند كه نه تنها هرگز با چنین روحانیتی همكاری و تعامل نداشته‌اند كه همواره در خط اول مقابله و نقد این جریان و اندیشه‌های واپس‌گرایانه‌شان قرار داشته‌اند.

در فضای پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ و در نتیجه‌ی رشد تضادها و بحران‌های فاقد توجیه كه در میان احزاب و روشن‌فكران روز به روز شدت می‌گرفت و حزب جمهوری اسلامی از یك سو و حزب توده‌ی ایران و سایر احزاب مارکسیستی و همچنین سازمان مجاهدین خلق از سوی دیگر یا از سر ِ ناآگاهی و بی‌تجربگی و یا از روی ارزیابی نادرست از شرایط و نیروهای اجتماعی و حاكمیت، بر تنور اختلافات می‌دمیدند، طبیعی بود كه بخت روحانیت با عنایت به دلایل تاریخی و سیاسی و زمینه‌های فرهنگی و اعتقادی، از سایر رقیبان برای به دست گرفتن افكار عمومی و عنان قدرت بیشتر شود. در چنین شرایطی، اصرار اعضای نهضت آزادی ایران در ماندگاری بر سریر قدرت نه تنها نمی‌توانست به حل مشكل كمكی كند بلكه این جریان را در مظان حذف مطلق قرار می‌داد و منجر به گسترش و سرعت بیشتر چرخه‌ی خشونت می‌شد. تجربه‌ی افراد سلیم‌النفس دیگری مانند زنده‌یاد آیت الله العظمی منتظری كه تا سال‌ها بعد نیز در صحنه‌ی قدرت سیاسی ایران حضور یافتند، حكایت از تایید صحت نظر و موضع مهندس بازرگان و دولت موقت، در خروج به‌هنگام از عرصه‌ی حاكمیت دارد. قدرت واقعی در ایران ِ پس از انقلاب، در دست‌های روحانیت بود و بنابراین، روشن‌فكران نبودند كه قدرت را واگذار كردند و بلكه این روحانیت بود كه از چرخش دمكراتیك قدرت و تن دادن به حاكمیت ملت سر باز زد.

نهضت آ‍زادی ایران در سال ۱۳۴۰ خورشیدی با حضور جمعی از روشن فکران دینی و بر پایه‌ی سه اصل مسلمان ِ ایرانی ِ مصدقی و به منظور برپایی حاكمیتی دمكراتیك در ایران بنیان نهاده شد. بنیان‌گزاران شریف نهضت آزادی ایران با توجه به قانون اساسی مشروطیت كه قدرت سیاسی حاكمان را محدود و پاسخ‌گو به قانون می‌دانست و بر اساس دركی كه از آرا و اندیشه‌های مطروجه از انقلاب‌های دمكراتیك جهان داشتند و بر پایه‌ی تحقق حقوق و حاكمیت ملت و همچنین در مقام اعتراض به فقدان مشروعیت و عملكرد نظام پهلوی در ساقط كردن دولت ملی و مردمی دكتر محمد مصدق و فضای سركوب پدید آمده پس از كودتای ننگین آمریكایی / انگلیسی ۲۸ مرداد اعلام موجودیت كرد و از آن‌جا كه استبداد و خودكامگی را عامل اصلی تمام مصیبت‌ها و عقب‌ماندگی ملت ایران می‌دید، به مبارزه‌ی علنی و قانونی با نظام مستبد شاه پرداخت و متحمل حبس‌های سنگین و شكنجه و دشواری‌های عظیم شد.

بنیان‌گزاران نهضت آزادی ایران با مطالعه‌ی جامعه و فرهنگ ایران و با تاسی به مشی و دیدگاه نهضت نواندیشان دینی از سید جمال الدین اسدآبادی گرفته تا علمای آزادی‌خواه مشروطیت هم‌چون آیت الله سید محمد حسین نایینی، از جمله كسانی بودند كه با قرائتی نوین از اسلام، استبداد را علت اصلی عقب‌ماندگی مسلمانان دانستند و از آن به عنوان شرك سخن گفتند. در باور این جمع، استبداد نه تنها به عنوان ماحصل بینش غیرتوحیدی كه خود از جمله موانع تحقق جامعه‌ی اخلاقی و نشر باورهای اصیل دینی محسوب می‌شود و بر همین مبنا، باور داشتند كه استبداد در این مرز و بوم فراتر از روش‌های حكومتی و اراده‌ی شخص اول مملكت قرار داشته و در چارچوب نوعی بی‌نظمی و خصلت فردی و اجتماعی عمل می‌كند، از این رو، افزون بر مبارزه‌‌ی سیاسی مستمر با حكومت خودكامه و سلطنت مطلقه‌ی پهلوی، در مسیر خرافه‌زدایی و معرفی چهره‌ای عقلانی از اسلام و سازگار با دمكراسی و حقوق بشر، منشاء خدمات موثر و گسترده‌ای شدند. تولید ده‌ها مجلد كتاب و سخن‌رانی‌های متعدد كه توسط افرادی مانند زنده‌یادان مهندس مهدی بازرگان، دكتر علی شریعتی و مجاهد نستوه آیت الله طالقانی انجام ‌پذیرفت، گنجینه‌ای از معارف سیاسی و اسلامی را پدید آورد كه به ترویج اسلام سازگار با عقل، آزادی و حقوق بشر توجه داشت. بنیان‌گزاران نهضت آزادی ایران بر پایه‌ی چنین دركی از تاریخ و دین‌داری، ورود به عرصه‌ی سیاست را برگزیدند و باور داشتند كه بدون آزادی، باور به توحید و خداپرستی نیز ناممكن می‌شود و آزادی‌ را گام نخست تعالی ایمان، اخلاق و همچنین پیشرفت كشور و سعادت ملت بر می‌شمردند. در اعلامیه‌ی تاسیس نهضت آزادی ایران، این عبارات دیده می‌شود: « اقتضای اطاعت از خدا مبارزه با بندگی غیر او و شرط سپاس ایزدی، تحصیل آزادی برای به كار بستن آن در طریق حق و عدالت و خدمت است. ما باید منزلت و مسوولیت خود را در جهان خلقت بشناسیم تا به رستگاری و پیروزی نائل شویم.»

در مرامنامه‌ی نهضت آزادی ایران نیز چنین آمده است:
« مسلمانیم نه به این معنی كه یگانه وظیفه‌ی خود را روزه و نماز بدانیم. ورود ما به سیاست و فعالیت اجتماعی، من‌باب وظیفه‌ی ملی و فریضه‌ی دینی بوده. دین را از سیاست جدا نمی‌‌‌دانیم و خدمت به خلق و اداره‌ی امور ملت را عبادت می‌شماریم. آزادی را به عنوان موهبت اولیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی الهی و كسب و حفظ آن‌ را از سنن اسلامی و امتیازات تشیع می‌‌شناسیم. مسلمانیم به این معنی كه به اصول عدالت و مساوات و صمیمیت و سایر وظایف اجتماعی و انسانی قبل از آن كه انقلاب فرانسه و منشور ملل متحد اعلام نماید، معتقد بوده‌ایم.»

یادآوری می‌كند كه به رغم عملكرد عبرت‌آموز و غیرقابل دفاع روحانیت حاكم پس از انقلاب اسلامی، جایگاه روحانیت شیعه در ایران طی صدها سال به گونه‌ای بود كه در شكل‌گیری و تقویت جنبش‌های عدالت‌گرا و آزادی‌خواهانه به نحوی جدی و موثر عمل كرده بود و حذف یا نادیده‌گرفتن این نهاد دیرپای اجتماعی در راستای نیل به اهداف و آرمان‌های اصیل ملت ایران و بسیج توده‌های مردم و بسط هم‌گرایی و وحدت در سطحی ملی، نه مفید و نه ممكن ارزیابی می‌شد. تردیدی وجود ندارد كه نقش روحانیت در بسیج و رهبری مردم در توفیق انقلاب مشروطه نقش اساسی داشت و پیروزی نهضت ملی ایران به رهبری زنده‌یاد دكتر محمد مصدق و رخداد حماسه‌ی سی تیر ۱۳۳۱ نیز در پرتو حمایت روحانیت و به ویژه آیت الله كاشانی پدید آمده بود. [اگرچه بعدها آقای كاشانی راه را به خطا رفت و موجبات پیروزی كم‌هزینه‌ی كودتاگران را فراهم آورد.] و هم از این رو، نهضت آزادی ایران از همان بدو تاسیس، به همكاری و هم‌گامی با روحانیت پیشرو و آزادی‌خواه، در راستای مبارزه با استبداد سلطنتی مطلقه‌ی پهلوی پرداخت و البته این همكاری به درك و شناخت تاریخی نهضت از سوابق مراجع عظام و روحانیتی فرهیخته و مترقی مربوط می‌شد كه در ایران و عراق، علم مبارزه با استعمار و استبداد را برافراشته بودند و فقهای نامداری مانند سید جمال‌الدین اسد آبادی، آخوند محمد كاظم خراسانی، میرزای شیرازی و آیات بزرگواری همچو نایینی و بهبهانی و طباطبایی و مازندرانی و وعاظ آزادی‌خواهی مانند سید جمال اصفهانی پرچمدار آن بودند. فقهایی فرهیخته كه فارغ از تعصب‌ها و منافع صنفی و گروهی در مقابل شیخ فضل الله نوری‌ها و ملا علی كنی‌ها كه آزادی را كلمه‌ی قبیحه می‌دانستند، ایستادگی كرده و مانع فروكاستی و سقوط مشروطه به نظام موسوم به " استبداد مشروعه‌ی مطلقه " شدند.

انصاف را كه بخش مهمی از روحانیت نظیر زنده‌یادان طالقانی، منتظری، مطهری و همچنین رهبر فقید انقلاب در مبارزه با استبداد و فساد پهلوی و تحمل عواقب دردناك و تحمل حبس و تبعید و شكنجه همگام با سایر مبارزان هرگز از پای ننشستند و در تخریب بنای پوسیده‌ی سلطنت و رفع استبداد گامی به عقب بر نداشتند. هم از این رو بود كه هنگام بازگشت باشكوه رهبر انقلاب از تبعید به تهران، افزون بر ده‌ها هزار نفر از هم‌وطنان مسلمان در میدان آزادی، جمع كثیری از نمایندگان سازمان‌های اجتماعی و سیاسی حتی با گرایش‌های غیرمذهبی و نمایندگان اقلیت‌های دینی ارمنی و زرتشتی و كلدانی و یهودی نیز به صفوف استقبال‌كنندگان پیوستند. پیام این پیشواز تاریخی و خیر مقدم و خوش‌آمدگویی به رهبر انقلاب، آن بود كه انقلاب ایران، فراتر از مرزهای قومی و نژادی و مذهبی و جنسیتی استوار است و از سوی كافه‌ی ملت ایران، به عنوان مبارزه‌ا‌ی مشترك برای از میان بردن هرگونه ستم و بی‌عدالتی تلقی می‌شود كه باید نماد ترسیم خط مشی آینده‌ی مدیریت انقلاب در راه تحكیم هرچه عمیق‌تر همبستگی ملی و مدنی در ورای تمام تفاوت‌های فكری و اعتقادی قرار می‌گرفت و به تفرقه‌ها و خصومت‌های به جا مانده از فرهنگ استبدادی و استعماری " تفرقه بیانداز و حكومت كن " پایان می‌داد.

و دریغا كه چنین نشد و از همان اوان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، روحانیتی كه تا آن برهه‌ بر اساس شعار " همه با هم " در كنار روشن‌فكران، علیه ستم و فساد نظام پهلوی مبارزه می‌كردند، به محض دستیابی به قدرت سیاسی، با تغییر موضع به " هر كه با من نیست مخالف من است" نخست با یورش به روشن‌فكران دینی و سپس با حذف سایر جریانات موثر در انقلاب كه حاضر به پذیرش وضع موحود نشدند، در سایه‌‌ی مفهومی ناشناخته موسوم به " اسلام فقاهتی و اجتهاد زنده و پویا " حصاری به دور ساختار سیاسی قدرت و حاكمیت كشیدند كه به تحمیل فضای سركوب و قرائتی خاص و كم‌سابقه از اسلام، سلب و محدودسازی آزادی‌های قانونی، نقض فراگیر حاكمیت و حقوق ملت منجر شد و در نهایت، به غلبه‌ی یك جریان صنفی بر گرایش‌های اجتماعی و سیاسی دگراندیش و بسط خصومت‌ها و حذف‌ها انجامید و امكان پیدایش وفاق ملی را برای مدت مدیدی به تعویق انداخت.

انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، به دنبال خواست تاریخی ملت ایران كه از انقلاب مشروطه به این سو در آرمان‌های آزادی، استقلال، عدالت اجتماعی، تحقق حقوق و حاكمیت ملت و پیشزفت مملكت متجلی شده بود به پیروزی رسید و البته مردم ایران و فعالان سیاسی دمكراسی‌خواه، اعم از مذهبی و غیرمذهبی، آزادی را حاكمیت قانون و تحقق آزادی‌های قانونی می‌دیدند. با پیروزی انقلاب، طومار نظام سلطنتی یك سره در هم پیچید و وضعیتی فوق‌العاده پدید آمد كه نه تنها برای انقلابیون قابل پیش‌بینی نبود بلكه اداره‌ی امور بسیار دشوار می‌نمود. در چنین وضعیت ناشی از خلاء قدرت، جامعه و حكومت، قواعد خود را می‌طلبیذ. پیشنهاد دولت موقت به زنده‌یاد مهندس بازرگان و یاران ایشان نیز به سبب همین وضعیت مطرح شد و همچنین پذیرش این مسوولیت خطیر و خطرناك نیز دقیقاً به منظور برون‌رفت از وضعیتی بحرانی صورت پذیرفت كه برای هیچ كس تا آن روزگار شناخته نبود. مهندس بازرگان و یارانش در دولت موقت در آن شرایط، تنها كسانی بودند كه از یك سو توان كارشناسی و اجرایی بازگشت به نظم را دارا بودند و از سوی دیگر نیز مورد اعتماد عموم ملت ایران و رهبران روحانی انقلاب قرار داشتند. عدم پذیرش این مسوولیت، كشور را در معرض فروپاشی و بی‌نظمی قرار می‌داد. از این رو، نخست وزیر انقلاب، به رغم توصیه‌ی برخی دوستان مانند آیت الله سید محمود طالقانی سكان هدایت دولت را در دست گرفت و در آن بلبشوی سیاسی و اجتماعی از آبروی خویش مایه گذاشت. 

نظام سیاسی كه در چشم‌انداز آرمان‌های ملت ایران و اعضای نهضت آزادی متبلور بود و سال‌ها به خاطر آن طعم حبس و شكنجه و مقابله با ساواك را تحمل كرده بودند، با توجه به نظام‌های متعارف حاكم بر كشورهای دمكراتیك، چیزی جز " جمهوری " نبود. رهبر انقلاب به صراحت در پاریس گفته بودند كه جمهوری اسلامی مانند جمهوری فرانسه است با این تفاوت كه مردم ایران مسلمان هستند و باید باورهای اسلامی مردم، مورد ملاحظه‌ی حكومت قرار گیرد. پیش‌نویس قانون اساسی كه به تایید و امضای رهبر انقلاب و اعضای روحانی شورای انقلاب و مراجع عظام تقلید رسید نیز، نظام سیاسی ایران را بر اساس مردم‌سالاری و نهادهای انتخابی ترسیم می‌كرد و در آن از ولایت فقیه و یا به تعبیر برخی دوستان و همراهان قدیم، از "دیكتاتوری صلحا" و "اسلام فقاهتی" خبری نبود.

روش و منش اعضای نهضت آزادی ایران هرگر مبتنی بر حفظ قدرت به هر بهایی نبوده است و این حقیقتی است كه امروزه حتی مخالفان سرسخت نهضت نیز بدان اذعان دارند. هدف اصلی پیشگامان نهضت آزادی ایران حتی در سقوط نظام پادشاهی نیز خلاصه نمی‌شد، بلكه این جمع به دنبال محدود و مشروط كردن قدرت و تحقق حاكمیت قانون بود. نهضت آزادی ایران نیك می‌دانست كه دلایل بازتولید استبداد پس از پیروزی جنبش مشروطه و رخداد حوادثی مانند به توپ بستن مجلس شورای ملی و یا كودتای انگلیسی ۱۲۹۹ و روی كار آمدن سلسله‌ی پهلوی به جهت فقدان حاكمیت قانون بوده است و نه فقط فرصت‌طلبی و زدوبندهای اشخاصی مانند رضا خان با صاحبان قدرت ایران و قدرت‌های خارجی. از این رو به محض آن كه دیدند وضعیت فوق‌العاده‌ی ناشی از پیروزی زودهنگام انقلاب، موجبات برقراری حاكمیت قانون را فراهم نمی‌سازد و زمانی كه به تعمدی بودن كارشكنی‌های متعدد روحانیت و دستگاه‌های موازی با دولت كه زیر نظر روحانیت تازه طعم قدرت را چشیده هدایت می‌شدند، پی برده و یقین حاصل كردند، كار به جایی رسید كه دولت موقت، ادامه‌ی فعالیت را ممكن ندید و استعفا داد و پس از یك دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی، نهضت آزادی ایران، رسماً از حاكمیت كناره گرفت و به عنوان اپوزیسیونی قانونی، حضور خویش را در عرصه‌ی مناسبات و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی معنا بخشید.

نهضت آزادی ایران طی حدود نیم قرن مبارزه برای تحقق آزادی و حاكمیت قانون، همواره بر این امر تاكید داشته است كه دمكراسی یك رخداد صرفاً سیاسی نیست كه در اثر رویدادی خاص و یا در لحظه‌ای معین روی دهد و بلكه، فرآیندی است اجتماعی، فرهنگی و سیاسی كه در مسیر پیگیری مستمر آن، به درجات گوناگون پدید آمده و تكامل و تعمیق خواهد یافت و چنین دستاوردی نه با زور و تحمیل كه تنها با پذیرش و باور عام ملت و حتی هیات حاكمه به دست خواهد آمد. از همین رو، با تاكید بر شیوه‌های مدنی و مسالمت‌جویانه، تغییرات ندریجی در چارچوب قانون را در ارتقای فرآیند حاكمیت ملت و دمكراسی موثر‌تر ارزیابی كرده و برای آگاهی‌بخشی اهمیتی دوچندان قائل بوده‌اند. گزینش راهبرد " جنگ حجت و نه جنگ قدرت " و ترجیح نقش " ناصح مشفق " به جای " حاكم نالایق " نیز در دهه‌ی شصت خورشیدی بر همین اساس روی داد. 

موجب خوش‌وقتی و امیدواری است كه آرمان‌هایی را كه تنها روزگاری نهضت آزادی ایران منادی آن بود، این روزها به خواست و باور عمومی ایرانیان، از هر طیف سیاسی بدل شده است. امروز دیگر كم‌تر كسی پیدا می‌شود كه آزادی را لوكس بداند و اصلاحات تدریجی و گام به گام را نشان از سازشكاری و لیبرال‌منشی تلفی كند و حتی همراهان عدالت‌طلب ما در مسیر مبارزه نیز بدین ضرورت رهنمون شده‌اند كه سلب آزادی، نخستین حقی است كه از یك انسان، مورد ستم و تعدی قرار می‌گیرد و از این رو، تلاش برای دستیابی به آزادی و كرامت انسانی، عین عدالت‌جویی و پیش‌نیاز اساسی تغییرات پایدار و گذار به سوی حاكمیت ملت بوده و به عنوان خواستی فراتر از یك حزب و یا جریان سیاسی خاص قابل مشاهده است. بنابراین گزاف نیست اگر ادعا شود كه امروز بیش از گذشته، نیاز به آزادی، حاكمیت قانون و عدالت اجتماعی راستین دیده می‌شود و از همین رو نهضت آزادی به رغم برخی دشورای‌ها و ناتوانی در برپایی حاكمیت دمكراتیك در ایران، در تاثیرگزاری بر افكار عمومی ایرانیان و ایجاد زمینه‌های ذهنی پذیرش و حاكمیت دمكراسی، كامیاب بوده است.

آن‌چه در این لحظات برای راقم این سطور تاسف‌انگیز بوده و جای عذرخواهی دارد، نه مبارزه با نظام خودكامه‌ی پهلوی یا همكاری با روحانیت یا پذیرش مسوولیت یا واگذاری قدرت به تشنگان آن است كه اگر یك بار دیگر نیز خداوند حیات دوباره عطا فرماید، سرنوشتی را جز مبارزه با ظلم، تلاش برای آزادی و حاكمیت ملت ایران و رشد و تعالی اخلاق برنخواهم گزید. هرگز از بابت ناباوری و دست نیازیدن به سیاست ماكیاولیستی " هدف وسیله را توجیه می‌كند " و هزینه‌هایی كه از این ناحیه به صورت فردی و جمعی متحمل شده‌ایم، متاسف نیستم، تاسف اینجانب از این حقیقت مایه می‌گیرد كه تمامی روشن‌فكران در برهه‌ی انقلاب ۱۳۵۷، از دستیابی به وحدت و بسط و گسترش نهادهای مدنی و سیاسی مدرن در مقابل شبكه‌های سنتی اجتماعی درك درستی نداشتند و آگاهانه و متناسب با مسوولیتی كه بر عهده داشتند، عمل نكردند و بر اثر بی‌تجربگی و احیاناً اشتباهات عمدی و غیرعمدی، زمینه‌ی ظهور و قدرت‌گیری بلامنازع سنت‌گرایان بر تحول‌خواهان فراهم و حتی منجر به نفوذ مجدد قدرت‌های خارجی در مدیریت نوپای نظام جدید شد و موجبات انحراف گسترده از اصول و آرمان‌های انقلاب پدید آمد.

اگر ما پس از پیروزی انقلاب، همچنان شانه به شانه ایستاده و دست در دست هم، استبداد را نشانه گرفته بودیم و مشكلات را در سقوط شاه خلاصه نمی‌دیدیم، امكان بازتولید استبداد و فروافتادن از استبداد سیاسی به استبداد دینی به این سان راحت و كم‌هزینه صورت نمی‌پذیرفت. از این رو اینجانب به عنوان فردی كه بیش از شصت سال در عرصه‌ی سیاست و اجتماع ایران حضور داشته‌ام در شرایطی كه درد و رنج جانكاه ناشی از كهولت و بیماری‌های جسمانی به شدت رنجورم می‌دارد و حتی گرفتن قلم بر دست را نیز دشوار می‌سازد و تنها لقای محبوب، مانع تداوم این رنج خواهد شد، در این نوشتار پایانی كه گزارشی از یك عمر تلاش صادقانه بود به ملت شریف ایران، اعلام می‌دارد كه ضمن اعتقاد كامل به اصالت انقلاب مردمی ۱۳۵۷ و آرمان‌های آن و دفاع از عملكرد خویش و یارانمان در نهضت آزادی ایران در خلال پیروزی انقلاب و پس از آن، از كوتاهی، قصور و یا ناتوانی خود به عنوان احدی از اعضای شورای انقلاب و دولت موقت در راستای ممانعت از عدول حاكمیت از آرمان‌های تاریخی ملت ایران و انحرافاتی كه از همان هفته‌های آغازین ایجاد شد و آشكارا به چشم می‌خورد، عذر خواسته و از ملت ایران به جهت سختی‌ها و عسرت‌هایی كه به نام حكومت جمهوری اسلامی ایران بر آنان روا شد، پوزش طلبیده و از خداوند منان طلب آمرزش دارم.

به قول استاد سخن سعدی:
تو را كی بود چون چراغ التهاب / كه از خود پری، همچو قندیل از آب

به عنوان عضوی از نهضت آزادی ایران، هرگز قندیلی پرآب نبوده‌ام و اگرچه نتوانستم به جمع روشنایی بخشم، اما در این نود و اندی سال كه بر من گذشت، همیشه سوزی در سینه‌ام برای رهایی انسان از اسارت حقدها و تعصبات ناشی از استمرار استبداد دینی و سیاسی شعله‌ كشیده و روز و شبم را معنا بخشیده است. 

باری! راه دشوار بود و گاهی نیز شاید به خطا و بیراهه رفتیم اما در این لحظات، با وجود كهولت و خستگی، بیش از هر زمان دیگر به پیروزی دمكراسی و آزادی ملت ایران باور و امید دارم. دمكراسی در ایران یك ضروت و سرنوشت محتوم است و امید دارم، ملت و به ویژه جوانان برومند ایران در مسیر سبزی كه پیش رو دارند با عبرت گرفتن از تجربیات انقلابیون قدیمی‌تر، ضمن ایستادگی و پایداری روزافزون بر آرمان‌های خود و با تعمیق ظرفیت‌ها و صبر و توكل بر خداوند، بر مشكلات و بحران‌ها فائق آیند و آینده‌ای روشن را برای كشور و ملت ایران رقم زنند.

سخنم را با کلامی از خواجه ی شیراز آغاز کردم و با هم او به پایان می رسانم:
بود آیا که در میکده های بگشایند / گره از کار فروبسته ما بگشایند
در میخانه ببستند، خدایا مپسند / که در خانه تزویر و ریا بگشایند
هم اگر بهر دل زاهد خودبین بستند / دل قوی دار که از بهر خدا بگشایند

احمد صدر حاج سید جوادی
عضو شورای مركزی نهضت آزادی ایران
عضو شورای انقلاب و وزیر کشور و دادگستری دولت موقت
۱۵ بهمن ۱۳۹۰ خورشیدی

متن کامل این بیانیه همراه با نام امضا کنندگان که در اختیات خودنویس قرار گرفته به شرح زیر است: 

 انتخابات فرمایشی مجلس نهم در شرایطی برگزار می‌شود که حکومت بی پرواتر از گذشته حق نامزدی افراد، تشکل منتقدان و آزادی بیان را زیر پا گذاشته و بسیاری از نامزدهای بالقوه یک انتخابات رقابتی را محبوس و حذف کرده است. انتخابات در جمهوری اسلامی هیچگاه در معنای متداول آن آزاد نبوده و مخالفان نظام همواره از حقوق شهروندی و بخصوص حق انتخاب شدن محروم بوده اند اما هیچگاه چنین سرکوب همه جانبه ای برای جلوگیری از ورود هر گونه فکر متفاوت به مجلس وجود نداشته است.


انتخابات مجلس شورای اسلامی عمدتا، جز مواردی استثنایی، یکی از راهکارهای تقسیم قدرت میان جناح های گوناگون جمهوری اسلامی بوده است. اما در دوره های اخیر، تیغ رد صلاحیت های دولتی و نظارت استصوابی دیگر جایی برای رقابت های درون نظام هم باقی نگذاشته و این بار برخوردهای حذفی حتی نیروهای درون حکومت را نیز در بر گرفته است. انتخابات مجلس نهم نخستین انتخابات پس از جنبش سبز است که به دنبال به تعویق افتادن انتخابات شوراها برگزار می‌شود. مجلس یکدست عملا به تقویت قدرت ولایت فقیه انجامیده و نظام وکالتی را تضعیف کرده است و افزون بر این، مجلس اصولا به صورت نهادی شده ای قدرت و اختیارات خود را در نظارت بر اداره‌ قانونیِ کشور تقریبا از دست داده است. نمایندگان منصوب ولایت و وابسته به حکومت هیچ وظیفه ای برای خود در راستای استیفای حقوق ملت قائل نیستند.

 امروز دیگر نه دولت به قوانین مصوبه مجلس وقعی می‌نهد و نه ولی فقیه بازخواست از دولت را میسر می‌سازد. تقریبا تمامی سیاست‌های حکومت در کشاکش بین نهادهای دیگری از جمله بیت رهبری، دولت و شورای امنیت ملی و با دخالت نیروهای امنیتی، به خصوص عده‌ای از سرداران سپاه، تعیین می‌شود. مجلس دیگر نقشی در تعیین سیاست‌های ملی ندارد و حتی برای تصویب قوانین روزمره و یا طرح سوال از وزرا محتاج اذن ولی فقیه است. انتخابات مجلس نهم فقط بستری برای افزایش وزن نیروهای مقرب تر به دستگاه رهبری و پالایش کسانی است که در آزمون تبعیت کامل از ولی فقیه نمره لازم را نگرفته اند و همسویی تمام عیار با رهبری ندارند.


حکومت در انتخابات این دوره بر خلاف ادوار قبل با گسترش دامنه بازداشت ها، تهدیدها و ممانعت از گردش آزاد  اطلاعات، فضای پلیسی و بسته را تشدید کرده است. همچنین برای نخستین بار قوه قضائیه به صورت علنی دعوت به تحریم و عدم  شرکت در انتخابات را عملی مجرمانه و در خور مجازات به شمار آورده است.


سیاست‌های تعیین شده توسط  نهادهای انتصابی، مشکلات مردم را روزافزون ساخته و فشار بیکاری و تورم را به حد غیرقابل تحملی رسانده است. ترکیب ندانم‌کاری‌های دولت، فساد سازمان‌یافته، فشار تحریم های بین‌المللی و نبودن نظارت مردمی و پارلمانی موثر، اقتصاد ایران را به سوی پرتگاهِ بحرانی بزرگ سوق می‌دهد.


ماجراجویی‌های هسته‌ای حاکمان جمهوری اسلامی و تخاصم با جامعه جهانی بدون اینکه از مردم و خواست آنها نمایندگی کند، ضمن تحمیل تحریم های سنگین، میهن‌مان را زیر سایه شوم جنگ قرار داده است. امیدی هم به تغییر فضا پس از انتخابات مجلس وجود ندارد. زیرا ترکیب کاندیداهای تایید صلاحیت شده، نشانی از توانایی مجلس نهم برای تغییر سیاست‌های ویرانگر کنونی نظام ندارد.


اعلام پیشاپیش حضور «دشمن‌شکن» و «پرشور» مردم در انتخابات آتی از سوی رهبر جمهوری‌ اسلامی این باور را ایجاد کرده که حکومت به تقلب و دستکاری در آمار مشارکت در انتخابات روی خواهد آورد و انتخابات را تنها به عنوان نمایش مشروعیت لازم دارد.


ما معتقدیم که شرکت در چنین انتخاباتی معنایی جز تایید سیاست های حکومت و همدستی در تشکیل مجلسی دست نشانده نخواهد داشت. از این رو از تمامی مردم ایران دعوت می‌کنیم تا با نه گفتن به صندوق های تزئینی رای، بار دیگر خواست خود را برای دست‌یابی به انتخاباتی آزاد، سالم و موثر در تحقق حاکمیت واقعی ملت ابراز دارند. از دید ما، تا زمانی ‌که حاکمیت مطلق اراده ولی فقیه بر تمامی امور کشور جاری است، رای مردم نقشی فراتر از تزئین استبداد دینی نخواهد داشت.


در این راستا  نامه ۳۹ زندانی سیاسی که شجاعانه از درون زندان مردم را به تحریم انتخابات فرا خواندند اهمیتی استراتژیک دارد و شرکت در انتخابات به معنای بی اعتنایی به مقاومت های دلیرانه زندانیان سیاسی است.

به باور ما، به موازات تحریم انتخابات، کوشش برای تغییر ساختار انتخابات موجود ضروری است تا زمینه برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه مطابق با کنوانسیون بین المللی حقوق سیاسی و مدنی منشور ملل متحد و موافقتنامه اتحادیه بین المجالس از طریق تامین مهمترین پیش شرط‌ها مانند آزادی بی قید و شرط زندانیان سیاسی، آزادی اجتماعات، آزادی رسانه‌ها و گردش آزاد اطلاعات و آزادی احزاب مخالف و اعمال نظارت بی طرفانه بر روند اجرای انتخابات فراهم گردد.


از این رو ما از نیروهای سیاسی آزادی خواه، احزاب سیاسی منتقد، فعالان جامعه مدنی و اعضای شبکه‌های اجتماعی منتقد حکومت دعوت می‌کنیم تا با آگاهی بخشی پیرامون مشکلات کشور، افشای ماهیت فرمایشی-نمایشی انتخابات و مشروعیت‌ستانی از سیاست‌های ولایت استبداد و توسعه و تقویت شبکه های مجازی، با انجام اقداماتی در حد توان برای شکست مانور تبلیغاتی حکومت و تحریم فعال انتخابات بکوشند.


فضای شبه انتخاباتی هفته‌های آینده فرصتی است تا همگرایی بین صفوف اپوزیسیون دموکراسی‌خواه و معتقد به منافع ملی افزایش یابد و مسیر شکل گیری اپوزیسیونی قدرتمند هموار شود و شبکه های اجتماعی نیرومندتری برای روزهای خطیر پیش رو به وجود آید.


جا دارد تا تمام نیروهایی که راه عبور کشور از گردنه دشوار کنونی را در انتقال قدرت به ملت، پایان بخشی به ستیزه جویی‌های خارجی، رفع همه تبعیض های سیاسی، قومیتی، مذهبی و جنسیتی و برقراری فرصت های برابر می‌‌دانند، از فرصت هم‌گرایی برای تحقق این اهداف استفاده کنند.




اسامی امضاء کنندگان
 آرش آباد پور،  بهزاد آذر هوشنگ، لیلا آذری، کمال آذری ، فرشید آذرینوش، آینده آزاد، احمد آزاد، روشنک آستراکی، داریوش آشوری، سعید آگنجی
  حامد ابراهیمی نژاد، بابک اجلالی، احسان احسانی، مهرداد احسانی پور، عبدالرضا احمدی،  فریدون احمدی، احمد احمدیان، جعفر اردبیلی، اردوان ارشاد، جمشید اسدی، زینت اسماعیل زاده، رشید اسماعیلی، فرید اشکان، مرتضی اصلاحچی، امیر حسین اعتمادی، بیژن افتخاری، علی افشاری، گودرز اقتداری،  دنیا اکبری، مریم   اکبری، محمد جواد اکبرین، نصیر امامی، امیر رضا امیر بختیار، منوچهر امیری، چنگیز امیری، مهدی امینی،  بهنام امینی، فریبا امینی، رضا انصاری، مریم اهری، نیکروز اولاد اعظمی، کاظم ایزدی
  عبدالعلی  بازرگان، احمد  باطبی، حسین  باقر زاده، ایرج  باقرزاده، موریس  باقری، نسیبه   باقری، پروین   بختیار نژاد، مهران  براتی، بهداد  بردبار، محمد  برزنجه، مقداد  بریمانی، وحید الدین  بزرگ تبار  بائی، خسرو بندری، شهلا  بهار دوست، بهروز  بیات، عباس  بیدار، امیر  بیگلری 
 مهناز پراکند، علی پرسان، بهزاد پرنیان، حبیب پرنیان، مهدی پرویز، راضیه( پری )نشاط، کتایون پزشکی، ،سپیده پور آقایی، سعید پور حیدر، بیژن پیرزاده، عسل پیرزاده، سعید پیوندی
  علی تارخ، حبیب تبریزیان، حسین ترکاشوند، علی تقی پور، سعید توانا، نیره توحیدی، امیر توسطی، محمد علی توفیقی، رحمت توکل، مجید تولایی
  مهدی  جامی، جهانشاه  جاوید، محمد حسین  جعفری، رضا  جعفریان، مهدی  جلالی، فرزانه  جلالی، محمد   جلالی چیمه، آرش  جنتی عطایی، آیدین  جهانبخش، پویا  جهاندار، گیسو  جهانگیری، فرزاد  جواهری
 رضا چرندابی 
محمد  حاجتی، مانی  حامدیان، سعید  حبیبی، آرام  حسامی، ناهید  حسینی، میلاد  حسینی، سعید  حق جو، بیژن حکمت، عباس  حکیم زاده
 اسماعیل  ختائی، زاگرس  خسروی، مصطفی  خسروی، واحده  خوش سیرت، ابراهیم  خوش سیرت، جمشید خونجوش
   کمال  داوودی، مهرداد  درویش پور، حسن  درویش پور، عذرا  دهکردی، آزاده  دواچی
 نیما راشدان ، احمد رحمتی، سهراب  رزاقی، امیر  رشیدی، سحر  رضازاده، شیده  رضایی، پدرام  رفعتی، علی اصغر رمضانپور، فرهاد  روحی، میثم  رودکی، مریم  روزبهانی، امین  ریاحی، علیرضا  رئیسی
 محسن  زمانی، مینا  زند سیگال، گیو  زندی
 حسین  سبحان اللهی، محمد  سجاد نقوی، نسیم  سرابندی، امین  سرخابی، مهدی  سعید پور، متین  سلسله، رضا  سیاووشی، همن  سیفی، سلمان  سیما
 رحیم  شامبیاتی، کریم  شامبیاتی، سجاد  شاهمرادی، داراب  شباهنگ، منصوره  شجاعی، صادق  شجاعی،   حسن  شریعتمداری، شیوا  شفائی، روحی  شفیعی، لیلا  شکوهی، محمد رضا  شکوهی فرد، عباس  شیرازی، کاوه شیرزاد
 
 محمد  صادقی، آرش  صالح، بهنام  صامری، لیلا  صحت، امیر  صحتی، بیژن  صفسری، سیاوش  صفوی،  رامین  صفی زاده، مسعود  صفیری، فرهاد  صوفی
 سجاد ضرغام، معصومه ضیاء        
حسن  طالبی، اشکبوس  طالبی، علی  طباطبایی، رویا  طلوعی
حمید رضا ظریفی نیا
  شهره  عاصمی، غلام  عباسی، اصغر  عبدی، نازلی  عراقی، مهدی  عربشاهی، کریم  عزتی زاده، پویا عزیزی، احمد  عشقیار، خسرو علاف اکبری، کاظم  علمداری، حسین  علوی، شاهد  علوی، رضا  علیجانی،  طیبه  علیرضایی، جعفر  علیزاده، لیونا  عیسی قلیان
 پویا غلامرضایی
 مهدی  فتاپور، علی  فتوتی، آذر  فخر، پویان  فخرائی، سیاوش  فرجی، احمد  فرهادی، منصور  فرهنگ، کیوان  فروزان، روزبه  فروزان، شهلا  فرید، فیروزه  فولادی، شهاب  فیضی
سعید   قاسمی نژاد، رضا  قاضی نوری، آیدا  قجر، جعفر  قدیم خانی، یدی  قربانی، رضا  قریشی،  مهدی  قلی زاده اقدم، علی اکبر  قنبری، فرزاد  قنبری        
 مونا  کاشف، علی  کافی، هادی  کحال زاده، کاظم  کردوانی، سیاوش  کریمی، اسفندیار  کریمی، محمودکریمی حکاک، حسن  کلانتری، علی  کلائی، امید  کوهی، آزاده  کیان، علیرضا  کیانی
 امیر حسین گنج بخش
 حمید  مافی، رضا  مبین، امیر  مبینی، نوید  محبی، دانیال  محمد زاده، مجید  محمدی، امیر محسن  محمدی، پویان  محمودیان، پرویز  مختاری، احمد  مدادی، نریمان  مصطفوی، مهدی  معتمد مهر، نگار  معتمدی، منصور معدل، عبدالحمید  معصومی ، امیر  معماریان، حسن  مکارمی، پیمان  ملاز ، مرتضی  ملک محمدی، عمار ملکی، مهدی  ممکن، اشکان  منفرد، نوشین  منوچهری، علی  مهتدی، علی اکبر  مهدی، محمد  مهدیان، بهزاد مهرانی، بهناز  مهرانی، سید داوود   موسوی، علیرضا  موسوی، علی اکبر  موسوی خوئینی، رضا  موصولی، زیبا  میر حسینی، انور  میر ستاری، مهران  میر فخرائی،احمد  میر فخرائی
 حسن  نایب هاشم، یوحنا  نجدی، روجا  نجفی، جواد  نجیب، مزدک  نصیری، محمود  نصیری، بورگان  نظامی  نرج آباد، علی  نظری، آرسن  نظریان، شروین  نکوئی، مرتضی  نگاهی، شیوا  نوجو، مهدی  نوربخش، آذرم  نوروزی، پرتو  نوری اعلا، کامران  نوزاد، سجاد  نیک آئین
نادر  هاشمی، مرسده  هاشمی، شیخ محمد هدایتی، هادی  هدایتی، رضا  هیوا
 صبا  واصفی، فرزین  وحدت، مهدی  وزیری، سجاد  ویس مرادی
 اشکان  یزدچی، لادن  یزدیان، زهرا  یوسفی، رضا  یونسی

سایت ندای سبز ایران امروز خبر داد که یکی از خبرنگاران بی‌بی‌سی فارسی که خواهرش از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده بود، مجبور شد برای کمک به آزادی عضو خانواده ۴۰ دقیقه به ماموران امنیتی سپاه جواب پس بدهد.

امروز صادق صبا، مدیر بی‌بی‌سی فارسی در گفتگو با دویچه‌وله این خبر را تایید کرده است.

ندای سبز ایران گزارش داد که بازجویی از این عضو بی‌بی‌سی از طریق چت تصویری بوده است. بر پایه همین گزارش، مدیریت بی‌بی‌سی فارسی با قرار گرفتن خبرنگار خود در این موقعیت موافقت کرده است.

این خبرنگار بازجویان خود را ندیده اما دوربینش روشن بوده و فقط صدای آنها را می‌شنیده است.

  خواهر این خبرنگار پس از این بازجویی از زندان آزاد شده است. او بعد از آزادی به خواهر خود اعلام کرده که در زندان اعترافات «دروغین» مفصلی درباره ارتباط خود با بی‌بی‌سی فارسی انجام داده که به صورت تلویزیونی ضبط شده است.

بر اساس همین گزارش ماموران امنیتی سپاه در زندان اوین درست قبل از آزاد کردن خواهر این خبرنگار، او را به سلول مرضیه رسولی برده‌اند تا او را به اعتراف به رابطه با بی‌بی‌سی فارسی تشویق کند.

خبرنگاران بی‌بی‌سی و خانواده‌های‌شان، قربانیان تازه سپاه

به دنبال پخش فیلمی در باره زندگی آیت‌الله خامنه‌ای از سوی بی‌بی‌سی فارسی، رابطه جمهوری اسلامی با بنگاه خبری بی‌بی‌سی خراب‌تر از پیش شد، تا جایی که ابتدا چند مستندساز که فیلم‌های‌شان از بی‌بی‌سی فارسی به نمایش در امده بود دستگیر شدند.

بعدا تعدادی از اعضای خانواده‌های کارکنان بی‌بی‌سی فارسی از سوی دستگاه‌های امنیتی احضار و بعضا بازداشت شدند.

در حال حاضر گفته می‌شود که دستگیری مرضیه رسولی، سهام بورقانی و پرستو دوکوهکی برای اعتراف‌گیری از آنان است. بر اساس نقل قول‌های مختلف که همچنین ندای سبز نیز به آن اشاره کرده، این افراد از سوی دستگاه‌های امنیتی به خاطر ارتباط دوستانه با تعدادی از کارکنان بی‌بی‌سی دستگیر شده‌اند تا به همکاری با این رسانه اعتراف کنند.

این نخستین بار است که خبر بازجویی یک خبرنگار از راه دور منتشر می‌شود و معلوم نیست اولین بازجویی بوده است یا نه. به این ترتیب، فاز جدید بازجویی‌های امنیتی بدون نیاز به حضور «متهم» و فقط با گروگان‌گیری میسر شده است.

بی‌بی‌سی فارسی تا کنون اعلام نکرده که آیا به خاطر نقض حقوق خبرنگارش و گروگان‌گیری اعضای خانواده‌های همکارانش، در مجامع بین المللی از جمهوری اسلامی شکایت خواهد کرد یا نه. بر اساس گزارش دویچه وله، صادق صبا تنها اقدام حکومت ایران را محکوم کرده است و تاکید کرده که بی‌بی‌سی همچنان به کار حرفه‌ای بی‌طرفانه خود ادامه خواهد داد.

بر اساس  گزارش فارین پالیسی، اعضای کمیته بانک‌داری سنا به دنبال تصویب تحریم‌های بیشتری روی جمهوری اسلامی در حوزه‌های کشتی‌رانی، معدن و انرژی هستند و همچنین خواهان افزایش دایره کسانی شده‌اند که در تحریم‌های ایران جای می‌گیرند.

این در حالی است که دولت اوباما همچنان در حال بررسی نحوه اجرای مصوبه قبلی تحریم‌ها علیه ایران است. در حال حاضر، دو سناتور دموکرات و جمهوری‌خواه مبتکر طرح جدید هستند؛ سناتور جانسون (دموکرات) معتقد است که تداوم سرپیچی دولت ایران از تعهدات خود در برنامه هسته‌ای، ضرورت منزوی کردن ایران و رهبران این کشور را بیشتر و بیشتر کرده است.

لایحه پیشنهادی جدید علاوه بر آنهایی که به برنامه هسته‌ای ایران کمک می‌کنند، گروه‌ها و کسانی که به «سانسور» و «سرکوب» یاری می‌رسانند را هدف قرار می‌دهد. به این ترتیب، سازندگان ابزار شنود و یا وسیله یا فن‌آوری ایجاد پارازیت  و زیر نظر گرفتن افراد از سوی ایالات متحده در دایره تحریم قرار می گیرند.

طراحان این لایحه همچنین از دولت آمریکا برنامه قوی‌تری برای کمک به آزادی دسترسی مردم به اینترنت برای یاری رساندن به فعالان دموکراسی‌خواه ایرانی خواهد خواست.

اما آوردن  نام‌های سید علی خامنه‌ای و محمود احمدی‌نژاد از سوی سناتور منندز به نمایندگی از سوی سناتور کرک، که بعد از سکته قلبی هنوز در شیکاگو بستری است انجام گرفته.