ارسال این خبر

فرض کنید که شما در فیس بوک درخواست دوستی از جانب کاربرانی با اسامی چون جیگربلا، حزب خران، بزغاله، فمنیست انقلابی، کمونیست تهرانی، رضاشاه دوم، مجاهد کبیر و یاحسین میرحسین دریافت می کنید که هیچ اطلاعات دیگری از آنها در صفحه فیس بوک‌شان نیست، چه می‌کنید؟

بهره برداری از فیس بوک در یک سال اخیر توسط ایرانیان به شدت رواج یافته است، بخش مهمی از دلیل محبوبیت این شبکه اجتماعی جدید که تاثیرات قابل توجهی در زندگی اجتماعی بسیاری از مردم گذارده است، استفاده از آن برای اطلاع رسانی در شرایط بحرانی ایران بوده است.

در یک سال گذشته فیس بوک به یکی از «رسانه» های مورد ارجاع برای اطلاع از اخبار روز در ایران بدل شده است که بخش مهمی از این مقبولیت به دلیل آزادی ناگهانی و غیرمنتظره فیس بوک (و یوتیوب) در آستانه برگزاری «انتخابات» ریاست جمهوری بود و براساس برآوردها نزدیک به هفتصد هزار تا یک میلیون کاربر جدید از ایران به آن پیوستند. (۱ و ۲)

اما به نظر می‌رسد که هنوز بخش مهمی از کاربران ایرانی فیس بوک نمی‌خواهند از قواعد مرسوم در این شبکه اجتماعی پیروی کنند، در اینجا برخی از مشکلاتی که در یک سال اخیر در ارتباط با برخی از کاربران ایرانی فیس بوک برخوردم را می‌آورم، تا شاید توجه عمومی به این موضوع و مشکلات جنبی ناشی از این پدیدار تازه رسانه ای در میان ایرانیان جلب شود.

۱- اینفو:  
 
اینفو یا اطلاعات به چه دردی می‌خورد؟ 
به نظر می رسد عامه کاربران ایرانی فیس بوک اصولا هیچ توجهی به اینفو ندارند و بر همین اساس هم هیچ گاه نمی‌روند اینفوی دیگران را بخوانند، مثلا بارها از من سوال کرده اند آیا تو فلان رشته را هم خوانده‌ای یا در فلان جا هم کار کرده‌ای؟ در حالی که این اطلاعات در اینقوی من موجود است! 
 
به عبارت دیگر چون خودشان اینفو ندارند به اینفو ی دیگران هم توجه نمی‌کنند، در اینفو 
 
اطلاعات پایه، تحصیلات، سابقه و محل کار، شماره تلفن، ای میل ، آدرس سایت یا وبلاگ و برخی دیگر از اطلاعات مربوط به کاربر از جمله کشور و شهر محل سکونت ثبت می شود. 
 
بنابراین فرضا اگر شما برای من تقاضای دوستی بفرستید اولین کاری که می کنم آن است که اینفوی شما را نگاه کنم- اگر نمی شناسم یا به دلیل آلزایمر فراموش کرده ام- و در نود و پنج درصد موارد از اینفوی کاربران ایرانی چیزی نمی توان سر در آورد! 
 
کادری هم در سمت چپ زیر عکس وجود دارد که در آنجا بطور خلاصه می‌توانید خود را و برخی از اطلاعات پایه را معرفی کنید ولی اغلب ایرانیان ترجیح می‌دهند در آنجا شعر بنویسند! 
 
۲- نام:  
 
فیس بوک مقرارات مشخصی در باره نام حقیقی افراد دارد به عبارت دیگر در فیس بوک افراد حقیقی باید عضو شوند و از نام واقعی خود استفاده کنند زیرا فیس بوک اصولا شبکه‌ای است مبتنی بر عضویت در شبکه های حرفه ای یا جغرافیایی. 
 
بنابراین استفاده از اسامی چون جیگر، هانی ، جوجو، انقلابی و با پسوند «ایرانی» در فیس بوک قاعدتا جائز نیست ولی به دلیل مشکلات امنیتی که در ایران وجود دارد برای کاربران داخل ایران یا کاربرانی که به ایران رفت و آمد دارند شاید بتوان استثنایی قائل شد. 
 
با این حال فرض کنید که شما درخواستی از کاربری به نام جوجه ایرانی یا این روزها بزغاله ایرانی دریافت می‌کنید که در پروفایل ش هم هیچ مشخصاتی نیست طبعا اولین کاری که می‌کنید کلیک کردن ایگنور است مگر آنکه این کاربر را از قبل یا طریق دیگری بشناسید. 
 
فیس بوک در همین راستا مقررات مشخصی برای تعویض اسم دارد، شما تا بی‌نهایت نمی‌توانید اسم تان را عوض کنید چون فرض بر آن است که براساس موازینی که در زمان ثبت نام پذیرفته اید، باید از نام خود استفاده کنید در نتیجه تعویض پی در پی نام سبب بسته شدن موقت حساب شما و در صورت تکرار در یک باره زمانی محدود بسته شدن دائمی حساب شما خواهد شد. 
 
دوستانی که قصد مسافرت به ایران را ندارند یا فعالیت سیاسی و حرفه‌ای خاصی ندارند بهتر است از نام واقعی خود استفاده کنند و توجه کنید که بسیاری از موارد مربوط به پیگیری در ایران اغراق شده یا شامل حدود یک میلیون کاربر ایرانی فیس بوک نمی‌شود، توجه برادران گمنام در وهله نخست به افرادی است که قاعدتا باید تحت مانیتور باشند و البته وزارت اطلاعات از فیس بوک برای دستیابی به برخی اطلاعات برای مانیتور کردن این افراد استفاده می‌کند مثلا اکنون می‌داند که من در سوئد هستم، با این حال حتی دانستن این موضوع هیچ کمکی به آن برادران گمنام نمی‌کند زیرا من فعال سیاسی نیستم که از طریق ردیابی من به اطلاعات دیگری دست یابند، من از تهدیدات آنها هم هراسی ندارم چون می‌دانم که قاعدتا در شرایط فعلی سر برادران باید بیش از حد شلوغ باشد! 
 
۳- عکس:  
 
شما مجاز به گذاردن هر عکسی به جز عکس‌های مشخصا پورنورگرافی در پروفایل خود هستید، اما بهرحال باز براساس مقرارات فیس بوک مبنی بر فرد حقیقی بودن، می‌توان فرض کرد که اگر شما عکس بزغاله، پرچم سرخ یا کارل مارکس را بگذارید یک کاربر ناآشنا از شیلی می‌تواند تصور کند که این تصویر واقعی شماست! 
 
استفاده از عکس‌های دیگران و عکس ستارگان دنیای سرگرمی به عنوان عکس اصلی پروفایل برخلاف مقررات است و در صورت گزارش به عنوان سوءاستفاده یا جعلی بودن کاربر می تواند منجر به مسدود شدن حساب شما شود. 
 
صرفنظر از دلایل امنیتی، کسانی که از فیس بوک استفاده می‌کنند و برای دیگران تقاضای دوستی می‌فرستند بهتر است عکسی واقعی در پروفایل خود داشته باشند. 
 
فرض کنید که شما تقاضایی از مبارز انقلابی گرفته اید که اینفوی آن خالی است، هیچ دوست مشترکی هم ندارید و عکسی از چه گوارا را هم در پروفایلش گذاشته است چه می‌کنید؟ 
 
۴- تقاضای دوستی: 
 
اگر مطمئن هستید که فردی که شما از او تقاضای دوستی کرده‌اید شما را نمی‌شناسد ، بهتر و مودبانه‌تر آن است که یک خط برای او چیزی بنویسید، اگر از نام، عکس و مشخصات غیر واقعی استفاده می‌کنید این امر مسلما ضروری است. 
 
۵- آی دی:  
 
در فیس بوک نمی‌توان چند ای دی داشت زیرا شما یک نفر هستید و قرار است که هر کسی یک پروفایل داشته باشد، فیس بوک همچنین برای افزایش تعداد دوستان به بیش از 4999 پیش بینی نکرده بود که قرار است در نسخه جدید آن این ایراد برطرف شود اما اگر شما یک جا «جیگر خوشگله» و جای دیگر «فمنیست انقلابی» هستید باید بدانید که در حال سوءاستفاده از فیس بوک هستید! (۳) 
 
۷-اسپم: 
 
فیس بوک در مورد اسپم هم مقررات مشخصی دارد در صورت فرستادن پیام‌های بازرگانی یا حتی سیاسی به سایر کاربرانی که دوست نزدیک شما محسوب نمی‌شوند و یا ارسال قلب و دل و قلوه و... روی دیوارشان، در صورت شکایت این کاربران حساب شما می تواند مسدود شود. 
 
بهتر است از ارسال پیام‌های گروهی به کسانی که فکر می‌کنید ممکن است از اینکه نامشان در این پیام ها بیاید ناخرسند می‌شوند- و در نتیجه هر بار ناخواسته پاسخی از دیگران دریافت می‌کنند -خودداری کنید. 
 
ازسال چندین باره انواع نوشیدنی، لباس زیر، دل و قلوه و چیگر و قلب و... روی دیوار کاربرانی که با آنها صمیمیت ندارید نیز چندان مودبانه به نظر نمی‌رسد. 
 
۷- تگ:

از تگ کردن افراد بدون اجازه آنها یا مطمئن بودن از رضایت آنها خودداری کنید، البته فرد مزبور می‌تواند تگ مربوطه را «ری موو» کند، اما بهتراست کاربران دیگر را به دردسر نیندازیم. متاسفانه به نظر می‌رسد تگ کردن الهبختکی افراد در فیس بوک بسیار رایج است و برخی کاربران آدم را به انواع عکس های سیاسی، اجتماعی، سکسی، دل و قلوه، نقاشی و غیره تگ می‌کنند. 

۸- عکس ها:  
 
شما می توانید با تنطیمات امنیتی فیس بوک امکان دیدن آلبوم های خود را به شبکه خود یا برخی از افراد خاص مثلا دوستان نزدیک یا افراد خانواده محدود کنید، توجه کنید که انتشار عکسی که به غیر از شما افراد دیگری هم در آن حضور دارند و شما مشاهده آن را برای همه کاربران آزاد کرده‌اید، می‌تواند با اعتراض وی روبرو شود، بنابراین اگر عکس مربوطه حساسیت برانگیز است و از واکنش سایر افراد مطمئن نیستید یا در مورد مسائل مربوط به ایران ممکن است امنیت برخی از افراد را به خطر بیندازد از انتشار آن خودداری کنید. 
 
۹- تگ کردن صاحب اثر:  
 
اگر شما جمله، مقاله، عکس یا موضوعی را از کاربر دیگری برداشته و به اشتراک گذاشته اید با رضایت خودش او را تگ کنید؛ برای تگ کردن او از @  
استفاده کنید بعد از گذاردن @ 
وقتی حروف اول نام فرد مورد نظر را بنویسید گزینه های مشابه ارائه و شما می توانید فرد مذکور را انتخاب و ثبت کنید به این ترتیب با تگ کردن او اسمش آبی می‌شود و با کلیک روی آن به پروفایل فرد مورد نظر می‌روید مثلا شما می‌خواهید بگوید فلانی می‌گوید خبر مربوط به بازداشت آقای میم دروغ است چون او فامیل دختر دائی من است و او گفته که الان دارد توی خانه‌اش به اتقاق خانواده خورشت قیمه میخورد به جای آنکه نام فرد مذکور را تایپ کنید از تگ کردن او استفاده کنید که به وی ارجاع داده باشید، یا مثلا کاسه‌ای آش از همسایه‌تان دریافت می‌کنید و می‌خواهید عکس کاسه آش را توی فیس بگذارید می‌توانید آشپز را تگ کنید و به این ترتیب از وی تشکر مضاعف هم کرده باشید! 
 
از آنجا که در فیس بوک اخبار بلافاصله توسط همگان به اشتراک گذارده می‌شود این شیوه تگ کردن برای رعایت کپی رایت بدوی هم چندان بی راه به نظر نمی‌رسد، حالا بگذریم از آنکه برخی عکس‌ها و مطالب دیگران را به جای به اشتراک گذاردن دانلود یا کپی کرده و با نام خود مجددا روی فیس بوک می‌گذارند! (۴) 
 
۱۰- جعلیات: 
 
فیس بوک شبکه بی نظیری برای اطلاع رسانی در مورد اخبار تحولات ایران است اما ظاهرا شبکه‌ای برای پروراندن جعلیات هم شده است اسناد جعلی که اخیرا در سطح وسیع در میان کاربران فیس بوک منتشر شد و به رسانه های خارجی هم راه یافت نشان می‌دهد که بسیاری از کاربران فیس بوک دقت چندانی روی مطالبی که به اشتراک می‌گذارند ندارند و تنها به صرف آنکه سند مذکور علیه رژیم است آن را منتشر می‌کنند و تعجب برانگیز تر آن است که برخی از این کاربران وبلاگ نویس چند ساله یا روزنامه نگار قدیمی هستند، مواردی چون سند آماده شدن هواپیما به مقصد روسیه یا حساب باتکی سران رژیم- ولی فقط جناح حاکم و نه جناح مغلوب- که بسیاری از کاربران در کنار بیست و سی هنوز فرق ای ری پورت سی ان ان و خود سی ان ان را نمی‌دانند - و نوشتند که سی ان ان گزارش داده است- از موارد عجیبی بود که به شکل وسیعی در فیس بوک دست به دست شد و طبعا ما را دشمن شاد می‌کند، البته به لحاظ حماقت صدا و سیمان مورد آخر به طرز ابلهانه ای مورد بهره برداری تبلیغاتی بلندگوی رژیم قرار گرفت. (۵)

به این ترتیب پس از خواندن این مطلب شما هم به من حق می‌دهید که تقاضای دوستی کاربرانی با ای دی های جعلی و بدون هیچ اینفو و مشخصاتی را رد کنم، لابد شما نیز چنین می کنید!

پانویس ها:

1. نگاه کنید به:                                                                                           Iran’s New Internet Attacks on Dissenters


2. فیس بوک از اعلام تعداد کاربران از هر منطقه یا کشور خاص حتی برای استفاده های تحقیقاتی نیز خودداری می کند ولی نگارنده با استفاده از داده ها و پراکنش کاربران ایرانی در محدوده زمانی بهمن ۸۷ تا خرداد ۸۸ حدس می زند که حدود هفتصد هزار کاربر جدید از رفع ممنوعیت موقت فیس بوک در ایران استفاده کرده و به عضویت آن درآمدند، برآورد مجموع کاربران ایرانی (از ایران و خارج از آن) فیس بوک از این قرار باید جمعیتی معادل ۰.۴ درصد کاربران فعال فیس بوک (حدود یک میلیون و پانصد هزار نفر) باشد.
3. استفاده از نام جعلی و یا داشتن دو ای دی در فیس بوک ممنوع است، اما ظاهرا برخی از کاربران ایرانی از فیس بوک بطور همزمان استفاده های متنوع (سیاسی، دوست یابی، همسریابی و...) می کنند و از این قرار به ای دی های مختلف (و جعلی) نیاز دارند!
4. در نسخه جدید فیس بوک که در حال پیاده سازی است این مشکل حل شده و زمانی که شما لینکی را از دوستی به اشتراک می گذارید ارجاع به وی مشخص می شود، نسخه جدید فیس بوک که از هم اکنون برخی از کاربران بصورت آزمایشی به آن دسترسی دارند همچنین مشکل فید و امکان انتخاب نوع فیدهای دریافتی در صفحه اصلی (Home) را تا حدود زیادی حل کرده است، نسخه فارسی آن نیز بهبود چشمگیری یافته است.
6. فقر سواد رسانه ای و بی توجهی بسیاری از کاربران ایرانی فیس بوک در برخی موارد شگفت انگیز است اما اگر فرض کنیم که این مخاطبان خبر ندارند که در ای ریپورت هر کاربری می تواند هر چه بخواهد بنویسد یا اپلود کند و این بخش ربطی به اخبار سی ان ان ندارد، بی خبری دست اندرکاران خبر سیما از تفاوت ای ریپورت سی ان ان با خود سی ان ان باور کردنی نیست و تنها می توان فرض کرد که آنها از این موضوع برای آنکه طبق معمول به تمسخر اشتباهات یا مطالب غیرواقعی رسانه ها بپردازند و «تئوری توطئه رسانه های بیگانه» را تقویت کنند سوءاستفاده کرده اند.                                 گزارش خبری 20.30 در همین ارتباط:                                                                           خبرسازی به سبک CNN