آموزش عکاسی خبری برای شهروند خبرنگاران
-بخش یک

entityarts.net

قبل از مقدمه:

من محمدرضا شادپی از سال ۱۳۸۲ تا کنون بصورت جدی و حرفه‌ای به عکاسی هنری مشغولم. مسئولیت بخش عکس و آموزش عکاسی سایت خودنویس به عهده من گذاشته شده. من عکاس خبری نیستم اما می‌توانم اطلاعات ابتدایی برای آموزش عکاسی خبری را به کسانی که علاقه‌مند هستند ارائه کنم. 

در اینجا قرار نیست کارگاه آموزشی عکاسی خبری برای استخدام در خبرگزاری های معتبر دنیا را برگزار کنم و یا نحوه کار با دوربین‌های حرفه‌ای چند هزار دلاری را آموزش بدهم، خیر، مخاطب این مجموعه مقالاتی که از امروز شروع کردم مردم و شهروندان عادی هستند که یا یک دوربین کاملا ساده و معمولی دارند و یا یک موبایل با قابلیت عکاسی و فیلمبرداری.

مقالاتم را هم تا آنجایی که امکان داشته باشد ساده و روان می‌نویسم تا برای «عموم» قابل درک باشد. گرچه موضوع اصلی  «عکاسی خبری» خواهد بود، اما تمایل دارم درباره «فیلمبرداری خبری» هم نکاتی را به اندازه دانش خودم به شما منتقل کنم. 

هدف از آموزش شما این است که بتوانید با همان موبایل و یا دوربین عکاسی ارزان قیمت خود عکس و یا فیلمی بگیرید که معتبر‌ترین خبرگزاری های دنیا و صد البته دیگر مردم بتوانند از آن استفاده کنند. بله، در دنیای اطلاع رسانی امروز آنچه که بیشتر اهمیت دارد خود خبر است تا مگاپیکسل و قیمت دوربین شما. برای تائید این گفته، صحنه کشته شدن ندا آقا سلطان، فیلمی که تمامی شبکه های تلویزیونی دنیا آنرا پخش کردند و همه را متوجه اتفاقات ایران کرد با یک موبایل ساده و توسط یک شهروند معمولی گرفته شده بود. و بهتر است اضافه کنم که «تمامی» خبرهایی که بعد از انتخابات ایران، در رسانه های آزاد خارج از کشور پخش شد، همه و همه توسط مردم عادی و با ساده ترین دوربین‌ها و تلفن‌های همراه ضبط شده بود.

 ممکن است بپرسید خب اگر خبرگزاری‌های معتبر دنیا هر فیلم و عکسی که توسط مردم عادی و با وسایل ساده ضبط شده باشد را منتشر می‌کنند، پس دیگر چه نیازی به آموزش عکاسی خبری داریم؟ جواب این است که از بین صدها فیلم و عکسی که پس از انتخابات ایران در اینترنت منتشر شد و یا برای خبرگزای‌ها ارسال گردید، آنهایی پخش و چاپ شد که  «ارزش خبری» بیشتری داشتند و یا از نظر «تکنیکی و فنی» قابل قبول تر بودند. و البته علت دیگرش هم ممانعت از فعالیت و فقدان خبرنگاران خارجی و بی طرف بود (کمبود خبر).


با ذکر دو مثال، این بخش را پایان می‌دهم:
 
مثلا اگر از یک حادثه و رویداد فیلمی گرفته‌اید که به علت دویدن و لرزش بیش از اندازه دستتان تصویر ضبط شده غیر قابل دیدن باشد، این تصویر غیر قابل پخش هم هست! مگر اینکه صدایی و یا گفتگویی مهم ضبط شده باشد و یا بتوان یک صحنه خاص (یک فریم) از آن فیلم را استخراج کرد.

 یا مثلا در عکسی که  «زمان، مکان و موضوع» بصورت شفاف ثبت نشده باشد، آن عکس ارزش خبری نخواهد اشت.

پس قرار ما این است که در اینجا نکاتی به شما آموزش داده شود که یک شهروند عادی با یک دروبین ساده بتواند یک عکس و یا فیلم خبری «حرفه‌ای» ضبط کند که قابل پخش و یا نشر باشد.

تذکر آخر: داشتن دوربین و تجهیزات حرفه ای و گران قیمت، کسی را خبرنگار و یا عکاس حرفه ای نمیکند، بلکه این «دانش و آگاهی» است که به کار شما اعتبار می‌بخشد.

در مقالات آینده با بهره گیری از مثال های تصویری و عینی، مفاهیم و مضوعات را برای درک بهتر شما مسلوس تر خواهم کرد.

مقدمه:
قبل از پرداختن به موضوع عکاسی خبری، ابتدا باید فهمید که «خبر» چیست. لطفا کمی صبور باشید و اجازه بدهید ابتدا مفاهیم و مضوعات ساده ولی بسیار مهمی را موشکافی کرده و «معنی» درستی از آنها تعریف کنیم. من یک انسان متفکر هستم، و از پذیرفتن بی‌قید و شرط معانی و تعاریفی است که دیگران آنرا معنی و تعریف کرده‌اند پرهیز می‌کنم، مگر اینکه عقل و شعور خودم آنرا تائید کند. بنابراین از شما هم می‌خواهم هیچ تعریف و معنی‌ای را بدون تجزیه و تحلیل نپذیرید، حتی این نوشته‌های من را.

۱- خبر چیست؟

پس از ساعتها جستجو در اینترنت، خودم هم بالاخره نفهمیدم که تعریف «خبر» چیست! 
باور کنید که صدها وبسایت و صفحه و مرجع و منبع، هر کدام تعریف متفاوتی از این موضوع دارند.
 اینها بخشی از تعاریفی است که پیدا کردم:

- خبر گزارشی از واقعیت‌هاست، ولی هر واقعیتی را نمی‌توان خبر نامید.

- خبر پیامی است که احتمال صدق و کذب در آن وجود دارد.

- خبر الزاماً گزارش رویدادهای جاری (تازه‌ها) نیست، ممکن است واقعه‌ای که سال‌ها قبل رخ داده، با نمایان شدن اطلاعات تازه ارزش خبری پیدا کند. ( اخبار مربوط به اکتشافات باستان شناسی، عملیات جاسوسی و...)

- خبر، رویدادی است که قرار است اتفاق بیافتد اما هنوز رخ نداده است.( خبر مربوط به مسافرت‌ها، ملاقات‌ها، کنفرانس‌ها و...)

- رویدادی که برای یک نفر یا گروهی ارزش خبری دارد، برای دیگری یا گروهی دیگر ممکن است بی‌اهمیت باشد.

با گذشت سالها تحقیق در زمینه خبر، هنوز سئوال «خبر چیست؟» وجود دارد، ظاهراً اشکال عمده، نداشتن یک تئوری جامع و مانع بوده است که بتواند اخبار را صرف نظر از موضوع‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و...در بر بگیرد.

- رويدادي كه براي يك نفر يا گروهي «ارزش خبري» دارد و براي ديگران ممكن است بي‌اهميت باشد.

- اطلاعات مربوط به آنچه رخ داده است ، خبر ناميده مي شود.

- خبر مجموعه اي از لغات و عبارات است كه وقوع يا انجام كاري را اطلاع دهد.

- خبر گزارش يك رويداد است ، آنچه يك گزارشگر مي نويسد خبر ناميده مي شود.

- خبر شامل هر انديشه و عمل واقعي است كه براي عده كثيري از خوانندگان جالب است.

- خبر گزارش مناسب، خلاصه و دقيق يك رويداد است نه خود رويداد.

- خبر نخستين گزارش از يك حادثه با معناست كه مورد توجه عامه قرار مي‌گيرد.

- خبر نقل ساده و خالص وقايع جاري است.

- خبر بايد فورا پس از حادثه به جريان افتد، براي عموم جالب باشد، حاوي اطلاعات تازه باشد، خنثي نباشد و ادراكات فرهنگي جوامع خاص خود را منعكس كند.

 
اما من میخواهم بصورت خیلی مختصر و مفید «خبر» را از دیدگاه خودم تعریف کرده و یک تعریف به دیگر تعاریف اضافه کنم!

 خبر مترادف است با خبره، خبره یعنی کسی که «می‌داند»، خبرگان یعنی آگاهان (البته بلانسبت خبرگان رهبری!) 
پس خبر یعنی آگاهی، دانش. خبر رسانی یعنی آگاه کردن، دانشی را منتقل کردن. فکر کنم قشنگ‌ترین و ساده ترین تعریف ممکن، همین بود که من گفتم!

اینکه خبر می‌تواند علمی باشد، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی یا سیاسی، این دیگر میشود «نوع» خبر. خبر صد در صد باید صحیح باشد، در غیر این صورت دیگر خبر نیست، بلکه شایعه است. شایعه یعنی اعلان موضوع و یا اتفاقی که هنوز مدرک و سندی برای تائید آن ارائه نشده است.


در یک وبسایت مهم و مرجع، تعاریفی که از «خبر» آمده را نقل می‌کنم:

 ‌تاثیرگذاری خبر: این واقعیت كه كارگری باعث قطع یكی از خطوط خدماتی شده است نمی‌تواند خبر بزرگی باشد مگر آن كه این رویداد باعث قطع كامل برق یك شهر به مدت چند ساعت شود.

 با این تعریف، آیا مرگ ده نفر باید کم اهمیت‌تر از مرگ هزار نفر باشد؟

 مجاورت: آیا حادثه‌ای نزدیك محل سكونت رخ داده یا مردم ناحیه در آن دخیل بوده‌اند؟ سقوط یك هواپیما در پاکستان می‌تواند تیتر خبری در پایتخت آن ،اسلام آباد، باشد، اما احتمال نمی‌رود كه در آرژانتین خبر صفحه اول شود مگر آن كه اهالی این كشور نیز در میان مسافران هواپیما بوده باشند.

امیدوارم که دنیا شاهد روزی باشد که رخدادی برای مردمی در گوشه‌ای از جهان باعث اندوه و یا شادی دیگر مردم هم شود.

 غیر عادی بودن خبر: بنا بر گفته ای مشهور «اگر سگی انسانی را گاز بگیرد خبر مهمی نیست، اما اگر انسانی سگی را گاز بگیرد خبرساز می‌شود!»

باید تاسف خورد برای بشریت که انسانی سگی را گاز بگیرد! باید متاسف بود برای رسانه‌ای که گاز گرفتن یک سگ توسط یک انسان مهم‌تر از زخمی شدن یک انسان توسط سگ باشد! و باید بسیار متاسف بود برای مردمی که برای‌شان خبر اول مهم‌تر از خبر دوم باشد. اگر انسانی سگی را گاز بگیرد، باید به نزدیک‌ترین تیمارستان تلفن کرد، نه اینکه آنرا  «خبر» نامید و منتشر کرد.

 آیا پرداختن به اخبار غیر عادی کمی به دانش مردم می‌کند؟
 متاسفانه تعاریف بالا در یک سایت مهم و مرجع نوشته شده، و خیلی ها هم از آن پیروی می‌کنند.

۲- خبرنگار کیست؟

طبق تعریف خودم، خبرنگار می‌شود کسی که خبری را با مدرک مستند کسب و ضبط میکند و درقبالش دستمزد میگیرد.

۳- خبرگزاری چیست؟

خبرگزاری تشکلی است که خبرهای دست اول را از خبرنگاران ارزان خریده و به رسانه ها (رادیو، تلویزون و ...) گرانتر می‌فروشد!



۴ رسانه چیست؟

 باز هم طبق تعریف من رسانه متشکل شده از همکاری گروهی از آدم‌ها با تخصص‌های متفاوت که اخبار و اطلاعات را از خبرگزاری‌ها و یا خبرنگاران خریده و منتشر می‌کند. (تلویزیون، رادیو، وبسایت، روزنامه و ...)

رسانه‌ها می‌توانند در خدمت گروهی خاص با طرز فکری خاص باشند و یا صرفا از کنار آگهی‌های تبلیغاتی کسب درآمد کنند. البته امروزه، در سراسر دنیا کار خیلی از رسانه ها فشار به گروه مخالف و یا رقیب، خط و سو دادن به افکار مردم، کسب قدرت، معامله، تجارت، اخاذی! و امثال اینها است.

۵- شهروند خبرنگار کیست؟

این موضوعی است دوست داشتنی! چون خبرگزاری و سیاست و معامله و تجارت و زد وبند و تبلیغات در آن نیست. شهروند خبرنگاری یعنی داشتن یک موبایل و یا یک دوربین عکاسی ساده، یک کامپیوتر و اینترنت، به اضافه دانش و علم «خبر نگاری»، که البته داشتن صداقت و وجدان و بی‌طرفی بخشی از همان علم خبرنگاری است که در آینده درباره اینها بیشتر صحبت خواهم کرد. 

عصر کنونی عصر ارتباطات و اینترنت است، دست به دست شدن خبر در شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و یا نشر اخبار توسط ابزارهایی مانند تویتر باعث کمرنگ شدن نقش و سلطه رسانه‌ها گردیده. آنچه که می‌تواند یک وبلاگ شخصی را به یک مرجع خبری تبدیل کند، رنگ و لعاب و تعداد پرسنلش نیست، بلکه صداقت و صحیح بودن اخباری است که منتشر می‌کند.

اهمیت شهروند خبرنگار آنقدر جدی گرفته شده است که رسانه‌های بزرگ دنیا «ناچار» به پذیرش آنها شده‌اند و بخشی از اخبار خود را از آنها تامین می‌کنند. 

با تعریف من، شهروند خبرنگار یعنی شخص صادق و بی‌طرفی که خبر را تهیه کرده و خودش هم اقدام به انتشار آن می‌کند. البته می‌توان همین کار را هم بصورت گروهی انجام داد و نقش یک رسانه کاملا مردمی را ایفا کرد. وبسایت‌ها و یا تلویزیون‌های زیادی هستند که با حمایت مالی و یا نیروی انسانی مخاطبان‌شان اداره و تامین می‌شوند.

این نوع رسانه‌ها، مردمی‌تر، متنوع‌تر و دموکرات‌تر هستند.



شهروند خبرنگاری معمولا یک حرفه و شغل نیست، بلکه بیشتر آلترناتیوی است برای کسب اخبار موثق و بدون سانسور و جهت. 

پس اگر دوست دارید که بعنوان یک شهروند خبرنگار فعالیت کنید، اولین گام این است که طبق علاقه و یا تخصص خود، موضوع و شعاع آنرا برای خودتان مشخص کرده و دومین گام هم این است که ادامه این مقالات را دنبال کنید! 

در انتها، باز هم از شما تقاضا میکنم کمی شکیبایی به‌خرج دهید تا به موضوع اصلی برسیم.
 بدون نوشتن این مقدمه، پرش و پرداختن به  «عکاسی خبری» اشتباه بود.

Subscribe to comments feed نظرات (0 نوشته شد):