پيوند روز تالاب با نام فيروز و ايران

اسكندر فيروز، بنيانگذار محيط زيست در ايران

دوم فوريه روز جهاني تالاب نام گرفته است. روزی كه كنوانسيون حفاظت از تالاب‌های مهم بين‌المللی و زيستگاه پرندگان آبزی به همت اسكندر فيروز در ۱۹۷۱ منعقد شد و كنوانسيون رامسر نام گرفت.

اسکندر فیروز نام آشنایی است برای آنان که به محیط ‌زیست و ایران گرایش دارند. چند سال پیش در مراسمی که در شهر رامسر برگزار می‌شد، پیتر بریج‌واتر دبیر کل کنوانسیون، پیامی ارسال کرده بود به مناسبت تبریک روز جهانی تالاب و در آن از فیروز به نام پدر تالاب‌های جهان نام برد. آن کس که قرار بود این پیام را بخواند از یکی دو کارشناس سازمان محیط‌زیست سوال کرد. نتیجه آن شد که بخشی از پیام را سانسور کنند و اسمی از اسکندر فیروز به میان نیاید.

دوست عزیزم داوود پنهانی که یکی از بی‌سروصداترین و حرفه‌ای ترین روزنامه‌نگارهای زمان ماست، چندی پیش جایی نوشت: «دقت کرده‌اید برای همه چیز در ایران یک پدر داریم.» اما او هم قبول دارد که نام پدر محیط‌زیست ایران و تالاب‌های جهان زمانی نصیب اسکندر فیروز شد که از این بازی‌ها خبری نبود، او پرت‌افتاده‌ترین راه‌های ایران را از کویر و کوه، جنگل و بیابان می‌‌شناسد و سفرش در دل کویر پس از گذشت بیش از سی سال به افسانه‌ای ماننده است. انسانی والا و عجیب در روزگار نامراد مظلوم‌نمایی‌ها و یاوه‌سرایی‌ها که در خلوت می‌نشیند و می‌نویسد از محیط‌زیست و طبیعت. شعر زیر می‌تواند گوشه‌ای از شخصیت این بزرگ‌مرد باشد.

پیش از آن که خشم صاعقه خاکسترش کند

تسمه از گُرد‌ه‌ی گاو توفان کشیده بود.

آزمون ایمان‌های کهن را

بر قفل معجرهای عتیق

دندان فرسوده بود.

بر پرت افتاده‌ترین راه‌ها

پوزار کشیده بود.

ره گذاری نامنتظر

که هر بیشه و هر پُل آوازش را می‌شناخت.

احمد شاملو

پی‌نوشت ۱:‌ ماه سپتامبر خبری منتشر شد در سایت کنوانسیون رامسر که نشان می‌داد سه تالاب استان گلستان از فهرست مونترو خارج شده‌اند. آگاهان گفتند اوضاع آن تالاب خراب است و دکتر ماوزر هم اغفال شده است.

پی‌نوشت ۲:‌ عده‌ای خبر دادند که اوضاع تالاب بندعلی‌خان -یکی از مهمترین ایستگاه‌های موقت پرندگان آبزی- به شدت وخیم است. آب‌ را مهار کرده‌اند برای آبیاری باغ پسته شخص شخیصی در همان حوالی. آن عده که خبر را گفتند البته شکارچی بودند. موضوع را به اطلاع چند روزنامه و روزنامه‌نگار گذاشتم اما دریغ از واکنشی هر چند کوچک.

Subscribe to comments feed نظرات (0 نوشته شد):