استقلال، غیر ممکن؟

راستش ماجرای برنامه تلویویزیونی بعد از ۱۶ آذر که به آتش زدم عکس آیت الله خمینی را نشان می‌داد، باعث ایجاد سوتفاهم‌های زیادی شده است. انگار جماعتی خواسته‌اند با این روش، با یک تیر چند هدف را بزنند. می‌توان حدس زد که تلاش جماعت، ایجاد اختلاف میان معترضین هم هست. علاوه بر ایجاد مشکل برای رهبران جنبش سبز، با این روش می‌توان بسیاری از مخالفان «خمینی‌ایسم» را از صف سبزها جدا کرد. بررسی احکام دادگاه ۱۰۰ نفر از منتقدان نتیجه انتخابات هم نشان می‌دهد که نوعی تفکیک میان خودی‌های سابق و غیرخودی‌ها وجود دارد. زدن برچسب عضویت در انجمن شاهی شاید برای این بود که رسانه‌های جنبش سبز آنها را تنها بگذارند و اعتراضی به حکم دادگاه نکنند. مساله جالب اینجاست که رهبران جنبش هم از همه مردم انتظار دارند مطابق قواعد بازی نظام رفتار کنند. این بازی پیچیده تبلیغاتی احتمالا هوشمندی زیادی را برای ضد حمله می‌طلبد. اگر حاکمان پشت سر نمایش تلویزیونی بوده‌اند، می‌توان حدس زد که انتظار داشته‌اند که افرادی چون میرحسین موسوی و مهدی کروبی و دیگر افراد متنفذ نزدیک به جنبش، با بری دانستن خود از کسانی که 'محبتی به آیت‌الله خمینی ندارند'، همان «خط امام» سنتی را پی‌ بگیرند.

نگاه به بسیاری از وبلاگ‌ها و اعلامیه‌های فردی روی فیس‌بوک، نشان از این دارد که بخشی از شهروندان، ناخودآگاه تابع هستند. این تابعیت البته معنی خود را دارد. در یک حرکت سیاسی و یک جنبش، بخش بزرگی از جامعه رهبری یک فرد یا یک شورا را می‌پذیرد. سوال آنجاست که آیا جنبش سبز، واقعا جنبشی کلاسیک هست یا نیست؟ میزان استقلال شهروندان در ارائه تحلیل چقدر است؟ آیا مستقل بودن به معنای مخالفت دائمی است یا فرد مستقل می‌تواند موقتا همراه این یا آن جریان باشد؟

به عقیده من جواب هر چه باشد، شهروند‌روزنامه‌نگاران بهترین کسانی هستند که فارغ از بازی‌های سیاسی می‌توانند فضا را با دیدی کاملا آزاد و باز تشریح کنند، بی‌آنکه نگران تفسیرهای بر آمده از تقسیم‌بندی‌های سیاسی باشند.

دیشب در باره جنبش روسری مردانه با همکاری حرف می‌زدم که شدیدا به خاطر مواضعش در حمایت از روسری به سر کردن مردان در حمایت از مجید توکلی، مورد انتقاد همکاران روزنامه‌نگار حزبی قرار گرفته بود. از او پرسیدم آیا به عقد حزب درآمده؟ گفت نه! پرسیدم آیا وظیفه دارد دنیا را از دریچه چشم همکاران روزنامه‌نگار حزبی ببیند؟ گفت نه! بعدش خودش گفت که نگرانی‌اش این است که به او چگونه نگاه می‌کنند و آیا به همین خاطر آرام آرام از دایره دوستان حذف می‌شود یا نه. یعنی به خاطر تفسیر دیگران، مجبور می‌شود یا ریا پیشه کند یا ساکت بماند.

آیا شهروندان‌روزنامه‌نگار که قواعد را رعایت می‌کند، باید به خاطر تفسیر دیگران، نگاه فردی‌اش را پایمال کند؟

اینجاست که گمانم می‌توانیم با هم بحث کنیم.

Subscribe to comments feed نظرات (11 نوشته شد):