روزنامه‌نگارانی برای همه فصول -۲

از روز بعد از انتخابات، با روزنامه‌نگاران زیادی در داخل در تماس بوده‌ام. بسیاری از این دوستان که احتمال می‌دادند دستگیر شوند، از هر راهی که توانستند از مرزهای ایران گذشتند. اما برخی از یاران رسانه‌ای که مطمئن نبودند اتفاقی برای‌شان می‌افتد، ماندند. من یک عادت بد دارم. فضای خارج از کشور را برای هر کسی که می‌خواهد بیاید ترسیم می‌کنم. می‌گویم که ممکن است کسی برای کارهای‌شان تره هم خرد نکند. کسی آنها را روی سر نمی‌گذارد و حلوا حلوا هم نمی‌کند...گرفتن کار در این فضا که بسیاری از روزنامه‌نگاران حرفه‌ای غربی بیکار شده‌اند، کار حضرت فیل است. ما روزنامه‌نگاریم، هیچ منتی بر سر کسی نداریم. اگر به جایی رسیده‌ایم، به خاطر لطف خوانندگان و خریداران روزنامه‌ها بوده است. آنها هستند که سال‌ها ما را تحمل کرده‌اند، در کنارمان بوده‌اند و با واقعیت‌ها آشنا‌یمان کرده‌اند. اینکه خودمان را برتر از آنها بپنداریم، باعث می‌شود مثل کسانی بشویم که از کشور خارج شده‌اند و طلب‌کارند. از دولت فرانسه! از گزارشگران بدون مرز، از فلان فعال سیاسی...چرا فرش قرمز جلوی‌شان پهن نکرده‌اند؟ چرا همه چیز برای‌شان آماده نشده! چرا جایی برای‌شان خانه گرفته‌اند که از محل کارهای اداری دور است! به چه حقی به فرمایشات ایشان توجهی نمی‌شود!

دیروز نشسته بودم در یک قهوه‌خانه با محسن مخملباف حرف می‌زدم. مخملباف برای تعداد زیادی از آدم‌هایی که دردسر کشیده‌اند، کارهای بزرگی کرده. حس کردم زخم طلبکاران به تن او هم خورده. البته من طلبکاران رسانه‌ای را کمتر از ۲٪ می‌دانم. اما همین افراد کم‌شمار گاه باعث می‌شوند کسانی که می‌خواهند کمکی هم بکنند پا عقب بکشند.

یکی از مشکلات بزرگی که با آن روبرو هستیم، عدم شناخت واقعیت‌های بسیاری پیش از خروج از کشور است. یادم می‌آید وقتی یکی از دوستان می‌خواست از کشور خارج شود، می‌گفت شنیده‌ام در فرانسه به ما خانه می‌دهند و حقوق. پرسیدم مگر فرانسه به روزنامه‌نگاران بیکار شده خودش چنین چیزی داده که بخواهد با شما نیز چنین کند!

مساله یادگیری زبان، اهمیت زیادی دارد. بعضی از دوستان را در فرانسه دیدم که با سرعتی زیاد دارند زبان جدید را فرا می‌گیرند. اینان برای من نمایه امید هستند. یعنی می‌دانند واقعیت چیست. می‌دانند که باید کار کنند، حتی کار گل، اما کشور میزبان هم کار به کسی که زبان فرانسه نمی‌داند نمی‌دهد!

با دوستانی نشستم که هنوز تاثیر بازجویی‌ها را می‌شد روی‌شان دید. ترس، نگرانی، اضطراب...حق دارند! من البته چون مرتضوی اولین بازجویم بود، بقیه برایم سهل و آسان گذشت، اما هنوز هم گاه‌گاهی در کابوس‌هایم قیافه‌اش را می‌بینم. گاه می‌بینم که باز هم دارم روی برگه کارتون می‌کشم، و بعد بازجو می‌زند به سیم آخر...هر وقت فکرش را هم می‌کنم، سرم درد می‌گیرد...

مشکل بزرگ‌تر، معطلی‌های اداری است. به عنوان مثال برای تعدادی از دوستان منبعی برای کمک بابت کارهای رسانه‌ای که انجام می‌دهند پیدا شده، اما مرخصی رفتن یک مسوول مالی باعث طولانی شدن پرداخت ناچیز چند نفری شده. معطلی اداری دیگر هم از نابلدی زبان کشور میزبان است. اگر فلان کارمند بهمان اداره معطلتان کند، نمی‌دانید با او چه کنید!

بعد هم البته چون خیلی از ما خیال می‌کنیم، به خاطر حرفه‌مان همه چیز را می‌دانیم، پس نیازی به پرسیدن و کمک گرفتن نداریم.

---

دوستی می‌گفت، اگر همکاران من بفهمند که اینجا در فرانسه وضع من خوب نیست، آبروی روزنامه‌نگاران پناهجو رفته است. می‌توانستم بفهمم چه حسی دارد. اما نمی‌توانم فراموش کنم که واقعیت چیز دیگری است. یکی دیگر می‌گفت یک ماه را با ۱۰۰ یورو سر کرده اما نمی‌خواهد چیز اضافه‌ای طلب کند...اما دوست دارد کار کند نه اینکه پولی در اختیارش بگذارند. می‌گفت حاضر شده در رستوران کار کند، اما زبان بلد نیست.

یکی از همکاران می‌گفت ای کاش مغازه‌داران ایرانی پاریس حاضر بودند کار کوچکی به بعضی بچه‌ها بدهند تا فعلا «امورات» بچه‌ها بگذرد. اما مگر جماعت کار هم می‌دهند؟ به نظرم اینجاست که باید جامعه ایرانیان در کشورهای مختلف متشکل شوند تا بار مشکلات را از روی دوش پناهجویان بردارند. البته دیدم خانمی و آقایی که پرتلاشند و پیگیر کار بچه‌های تازه رسیده به فرانسه، اما بایدگروه‌های بیشتری برای یاری روزنامه‌نگاران را یافت.

ادامه دارد

Subscribe to comments feed نظرات (10 نوشته شد):