اسطوره «تروا» و «پاشنه آشیل» و غیره - قسمت اول

گاهی حالت گرفته می‌شود از اینکه به موقع یادت نمی‌آید از اسطوره‌ها برای بیان مفاهیم بهترین استفاده را بکنی و بعد از گذشت تاریخ مصرف ماجرا، یک لامپ مجازی بالای سرت روشن می‌شود و به خودت می‌گویی ای دل غافل! باید این را می‌گفتم...امروز داشتم فکر می‌کردم که با گذشت زمان، رهبران جنبش سبز چگونه خواهند توانست شور و حال مردم در ۲۵ خرداد را از نو زنده کنند؟ چرا؟ به یک دلیل ساده! مشارکت اجتماعی در ایران معمولا نیاز به انگیزه فراوانی دارد، و بخش بزرگی از مردم ما انتخاب طبیعی‌شان این است که اگر ببینند حضورشان نتیجه‌بخش نیست، به سایه می‌روند و همان اکثریت خاموش را از نو شکل می‌دهند. اما آیا گناه این عدم مشارکت گردن مردم ماست؟ شاید بله، شاید هم نه. بهروز افخمی چند هفته پیش در مراسم سالگرد مرحوم احمد بورقانی می‌گفت که مردم آن سال‌ها قهر‌شان عملا «لوس‌بازی» بود و با تحریم‌شان میدان را به رقیب تقدیم کردند. من گمانی دیگر دارم. اشکال بزرگ جماعت سیاسی ما این است که خیال می‌کند بخشی از آسمان پاره شده و ایشان از آسمان نازل شده‌اند و مردم وظیفه‌شان این است که این سیاسیون که ممکن است عکس‌شان بر کره ماه هم دیده شود، پیروی کنند...همینی که هست. این یعنی مشارکت گرفتن ایرانی...

نه، من این طور خیال نمی‌کنم. سیاسیون و نویسندگان و بسیاری از افراد شناخته شده ما دچار این مشکل بزرگ هستند که به جای اینکه خود به طرف مردم بروند و دعوت‌شان را طرح کنند، دعوت خانه به خانه، یک جا روی برج عاج می‌نشینند و بقیه باید بیایند سراغ‌شان. بعد هم از پای کامپیوتر‌های‌شان در لندن و بوستون و پاریس و واشینگتن خط بدهند به مردمی که داخل کشور هستند...

یکی از مشکلاتی که من با طرح «اسب تروا» دارم، این است که به جای ایجاد غافل‌گیری برای نظام، باعث غافل‌گیر شن مردمی شد که مثلا قرار بود مجری‌اش باشند. اما مشکل بزرگ‌ترش این بود که «پاشنه آشیل» جنبش را هم عیان کرد؛ ضعف رهبری متمرکز.

جالب است! آشیل، قهرمان اسطوره‌ای جنگ «تروا» بود. فقط یک نقطه ضعف داشت...قهرمان روئین‌تن با همان تیر که بر پاشنه‌اش خورد، کارش تمام شد. اما یونانی‌ها پیروزی‌‌شان را با همان اسب چوبینی بدست آوردند که اهالی «تروا» خیال کردند هدیه خدایان است. کار دوستان ما را ببین که چطور یک طرح پیروزی آور را تبدیل به عیان کننده نقطه ضعف یا «پاشنه آشیل» جنبش کردند.

اما مشکل بزرگ‌تر از نگاه من این است که رهبران و متفکران نزدیک به جنبش نمی‌توانند پتانسیل موجود را تبدیل به نیرویی کنند که منتهی به متبلور شدن خواست‌های‌ مردم شود. چه خواستی؟ مگر مردمی که چهار سال پیش رای ندادند و امسال آمدند چه می خواستند؟ جز شنیده شدن صدای‌شان بود؟ جز تاثیر گذاشتن بر سرنوشت‌شان بود؟ جز پیمودن قدمی به سوی مردم‌سالاری بود؟ حتی آنانی که کمترین اعتقادی به «جمهوری اسلامی» ندارند؟

تکلیف رهبران ما با اکثریت خاموش چیست؟ چرا نمی‌توانند این گروه بزرگ را همچنان با انگیزه نگاه دارند؟ مگر به سوی‌شان هم رفته‌اند؟ مگر می‌دانند که یک جنبش ریشه‌ای اجتماعی نیاز به کارهایی دارد که از برج عاج‌نشینی به دور است؟ به خانه‌های مردم عادی که جان می‌کنند سر می‌زنند؟ به خانه کارگری در خیابان ۱۳ آبان می‌روند که هیچ کسی شاید اسمش را نشنیده جز رئیسش و همسایه‌اش؟

تکلیف رهبران ما با اقوام ایرانی چگونه است؟ چند بار شنیده‌اید اینان به خانه‌های مرزنشینان کرد و یا بلوچ بروند؟ چند بار شنیده‌اید که مهمان خانه‌های هموطنان ایلامی‌مان باشند و بپرسند دغدغه‌های‌شان چیست؟ آیا شنیده‌اید که که دولت‌های ما در طول ۳۱ سال گذشته مدیرانی از مناطق محروم و مرزی و «حاشیه‌ای» را مصدر امری خطیر کنند؟ مگر این عاملی برای حفاظت از منافع و امنیت ملی ما نیست؟ آیا همین دیدگاه نزد فعالان سیاسی ما وجود ندارد؟ همه چیز که تهران نیست! چرا در طول این سال‌ها طوری رفتار کرده‌ایم که هموطنان آذربایجانی، کرد، بلوچ، بندری و ...خود را از ما جدا بدانند؟ 

یک بحث خیلی ساده این است که کشاندن علاقه‌مندان به جنبش سبز به خیابان‌ها کار سختی نیست، اما کشاندن بسیاری از کسانی که در روز ۲۵ خرداد به خیابان‌ها آمدند کار حضرت فیل است! خیلی از مردم معترض روز ۲۵ خرداد، فکرش را نمی‌کردند که سخنان راهبران جنبش در طول ۹ ماه گذشته گاه اینقدر مصالحه‌جویانه باشد. کسی حرف از براندازی نمی‌زند! اشتباه نکنید. سخن از پیگیری حقوق نقض شده با همان شدت و قدرت روزهای اول است، بی آنکه منتظر بازی‌های سیاسی هاشمی رفسنجانی باشی، یا امیدوار بمانی که آیت‌الله خامنه‌ای تحت تاثیر حسین شریعتمداری نباشد...رویا چیز خوبی است، اما حقیقت با واقعیت فرق می‌کند.

یک واقعیت این است که جامعه جوان  ما جوینده است و فضای «آنلاین» را خوب می‌شناسد، اگر بتواند مفاهیم سخت را ساده کند و فراگیر، چرا نتواند قدرت خود را باز به رخ حاکم نکشاند؟ چرا طوری رفتار نکند که طراحان «اسب تروا»، «پاشنه آشیل» جنبش را نمایان نکنند؟

ادامه دارد

Subscribe to comments feed نظرات (10 نوشته شد):