خطرهایی که جنبش سبز را تهدید می‌کنند (۶)

خطر دیگری که جنبش سبز را تهدید می‌کند ، از این نوع است . یعنی افراط در عقلانیت . افراط در عقلانیت در بازی ترسوها ، می‌تواند جنبش سبز را قربانی کند. نشانه های این خطر هم آشکار شده‌اند. حواشی نامه ی خاتمی به رهبری و بیدار شدن و بیرون آمدن یاران غار رهبر اصلاحات ( عارف ، جهانگیری و... ) اتفاقی نیست. این بزرگان حتما می‌دانند که در این شرایطی، استراتژی اصلاح طلبی، نیازمند باور به تغییر استراتژی حریف است . تغییری که اراده ی آن هم مشاهده نمی‌شود .

بازی ترسوها *

در نظریه بازی‌ها، فرض بر این است که بازیکنان عاقل هستند. یعنی منافع خود را می‌شناسند و استراتژی  انتخابی آنها، منافع‌شان را تامین می‌کند. عاقل بودن بازیکن، ایجاب می‌کند که همواره بهترین  پاسخ را  برای استراتژی انتخاب کند  و جالب آن که  این انتخاب عقلانی  اگر همواره  بر رفتار بازیگر حاکم باشد، می تواند از او یک قربانی بسازد.

به عنوان نمونه، در یک  بازی فوتبال که به ضربات پنالتی کشیده است، شناخت دروازه‌بان از فرد پنالتی زن می‌تواند در  کسب نتیجه موثر باشد. فرض کنید   دروازه‌بان بداند،  کسی که پشت  توپ قرار گرفته است،  ضربات  پنالتی را به گوشه ی چپ عالی می‌زند، اما مهارتی در زدن پنالتی به گوشه‌ی راست دروازه ندارد. در این حالت، اگر  پنالتی زن  یک انتخاب عقلانی  داشته باشد، موفق به زدن گل نمی‌شود. یعنی  توپ را به گوشه‌ی چپ می‌فرستد  و دروازه بان هم با استفاده از  سابقه ی او  با واکنش مناسب ، توپ را دفع می کند . در این حالت  می گویند :  بازیکن  پنالتی زن  ،  قربانی عقلانیت خود شده است. واضح است که  این بازیکن هیچ گاه موفق به زدن گل به این دروازه‌بان نخواهد شد،  مگر اینکه انتخاب عقلانی خود را کنار بگذارد و ضربه‌ی نه چندان مطمئنی را به گوشه ی راست بزند .

خطر دیگری که  جنبش سبز را تهدید می‌کند، از این نوع است. یعنی  افراط در عقلانیت.  افراط در عقلانیت در بازی ترسوها،  می‌تواند  جنبش سبز را قربانی کند  ( البته این عقلانیت به همان شرح مندرج در این نوشته است و نه عقلانیت فلسفی ). نشانه‌های این خطر هم آشکار شده‌اند. حواشی نامه‌ی خاتمی  به رهبری  و  بیدار شدن  و بیرون آمدن  یاران غار رهبر اصلاحات ( عارف ، جهانگیری و... ) اتفاقی نیست. این بزرگان حتما می‌دانند که در این شرایطی،  استراتژی اصلاح طلبی، نیازمند  باور  به تغییر استراتژی  حریف  است. تغییری که ارادهی آن هم مشاهده نمی‌شود.

البته، راه  پرهیز از این خطر را  رهبر اصلاحات بهتر از هر کس می‌داند. یک‌سال پیش سید محمد خاتمی گفته بود:  باید کسی کاندیدا باشد که هم از لحاظ شخصیتی توانمند باشد، هم از لحاظ سیاسی در برابر تهاجم ها آسیب پذیری کمتری داشته باشد. من فکر می‌کنم میرحسین در این شرایط بهترین گزینه است. من می‌دانم که رای می‌آورم. اما مهم پس از انتخابات است. باید فردی باشد که در شنبه‌ی پس از انتخابات روحیۀ حمایت از خواسته های مردم را داشته باشد. من خود را مرد عرصه های فرهنگی و اجتماعی میدانم و علاقه‌ای به مجادلات سیاسی ندارم. اما می‌دانم که میرحسین مرد روز شنبه است. او بهترین مقاومت را در برابر مشکلات خواهد کرد. این را مطمئن باشید.

پی نوشت : پنج یادداشت قبلی در خصوص خطرهایی که جنبش سبز را تهدید می‌کند و بخصوص یاد داشت قبلی  کافی است تا با نوشتن این یادداشت متهم به تند روی نشوم. در خصوص این نوع بازی و این گونه خطرها قبلا هم نوشته ام اینجا و اینجا  را ببینید .

-----------------------

* این اصطلاح کاملا خاص است  و هر گونه تعبیر اخلاقی و یا فلسفی از آن خطای محض است .

Subscribe to comments feed نظرات (0 نوشته شد):