'درس‌های ِ وکیل پیر' برای موهای ِسفید عزت‌الله سحابی

عزت الله سحابی

وکیل پیر در حالی که مدارک و پرونده ی وکالت را زیر بغل‌اش می‌گذاشت و به طرف ِ در خروجی می رفت، با خون‌سردی گفت: اگر قصد ِ کشتن داشت، که در حضور ِ آن همه شاهد، تهدیدم نمی‌کرد. ضمنا ً من اگر با این تهدید‌ها کشته شده بودم، که الان اینجا نبودم. تو هم اگر قرار است در مقام ِ وکالت و دفاع، چیزی از من یاد بگیری، همین‌ها برایت کافی است، وکیل ِ جوان!

سال‌ها  پیش،  یکی از دوستانم  تازه در رشته حقوق، فارغ‌التحصیل شده بود و وردست  یک وکیل کارکشته ی قدیمی کار می کرد. آن روزها در ایران،  وکلا هم یک دوره ی کارآموزی داشتند ( شاید هم هنوز دارند) ...

همان سال‌ها، آن  دوستم نقل می‌کرد: «یک‌بار که به اتفاق ِ وکیل ِ پیر،  وکالت ِ  قاتلی  را به عهده  داشته‌اند، در جلسه دادگاه ، یکی از برادران  ِ مقتول،  از دفاعیات وکیل  پیر، آن‌چنان عصبانی می‌شود که در حضور همه سوگند یاد می‌کند،  اگر آقای وکیل  آن روز پای‌اش را از دادگاه بیرون بگذارد، به تقاص خون  برادرش،  او را می‌کشد . بعد از جلسه‌ی دادگاه،  دوستم  که از این تهدید ترسیده بود به وکیل ِ پیر پیشنهاد می‌دهد که تا تمام شدن ساعت کاری، از دادگاه بیرون نروند، مبادا برادر مقتول تهدیدش را عملی کند.

 دوستم نقل می‌کرد که وکیل پیر  در حالی که  مدارک و پرونده ی وکالت را زیر بغلش می‌گذاشت و به طرف در خروجی می‌رفت، با خون‌سردی گفت: «اگر قصد  کشتن داشت که  در حضور آن همه شاهد، تهدیدم نمی‌کرد . ضمنا ً من اگر با این تهدید‌ها کشته شده بودم، که الان اینجا  نبودم. تو هم اگر قرار است در مقام وکالت و دفاع، چیزی از من  یاد بگیری،  همین‌ها برایت کافی است، وکیل ِ جوان!»

 این یکی-دو روز، که تهدیدهای رادان و احمدی‌مقدم و لاریجانی و مصلحی  را مرور می‌کردم و خبر نظامی شدن  تهران را می‌خواندم، ناخودآگاه به یاد خاطره‌ی دوستم  و درس‌های آن  وکیل پیر افتادم.

 یادآوری گفته های وکیل پیر، آن‌چنان دلگرمم کرد که  بعد از شانزده  سال! به دوستم زنگ زدم تا با او آشتی کنم! و البته به بهانه‌ایی نام وکیل پیر را هم بپرسم. آشتی کنان که تمام شد، نام وکیل را پرسیدم . خندید و گفت: «پس بگو چرا هوس ِ آشتی کرده‌ای!... گفت آن وکیل هنوز زنده است و  به جای نامش بنویس که  در اوائل دهه‌ی شصت، وکالت تعدادی از اعضای نهضت آزادی را عهده‌دار بوده است.»

 نشانی خوبی  بود  و البته  نشانم داد که  این روزها، حرمت تجربه و موی سفید کسانی چون  عزت‌الله سحابی را بیشتر نگه دارم و به گفته‌های‌شان بیشتر اعتماد کنم. مخصوصاً وقتی می‌گویند: "اطلاع دقيق داريم که حاکميت می‌خواهد و اصرار دارد که اين مبارزه را به خشونت بکشاند تا آن را سرکوب کند. به همين دليل ما همچنان و بيش از گذشته بر پرهيز از خشونت و تأکيد بر مبارزه مسالمت آميز اصرار داريم*.»

---------------------

*مصاحبه ی عزت الله سحابی با روز آنلاین  : خشونت خواست حکومت است، مردم خويشتن‌دار باشند