احمد رافت؛ استکهلم و مجوز برگزاری کنفرانس

خودنویس: دیدگاه‌ها و نظرات موافقان همان جایگاهی را دارد که دیدگاه‌های مخالفان نحوه برگزاری کنفرانس استکهلم. از این رو مطلب احمد رافت را که در وبلاگ‌شان منتشر شده بود، به عنوان مهمان منتشر می‌کنیم.

در سه دهه‌ای که از تشکیل جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد، هربار فرد، گروه و یا حتی شخصی خواسته در برابر این حکومت ناقض حقوق بشر صدایش را بلند کند، پیش از آنکه حامیان نظام ولایتی از خود واکنش نشان دهند، هدف دشنام و اتهام دیگر مخالفین قرار گرفته است. این بی‌اعتمادی، یا بهتر بگوئیم حسادت، در سال‌های اخیر از هر حدی و مرز عبور کرده است و امروز رسانه‌های حامی نظام، چون کیهان و رجانیوز، با استناد به سایت‌ها و شخصیت‌های گروهی از مخالفین به کوبیدن دیگر مخالفین جمهوری اسلامی می‌پردازند. گویا برای برگزاری همایش و کنفرانس در خارج از ایران هم باید از کسانی مجوز گرفت.

اخیرا کنفرانسی از سوی مرکز بین‌المللی «اولف پالمه» در حومه استکهلم برگزار شد که در آن حدود ۵۰ نفر از نخبگان سیاسی، نویسندگان، کنشگران و روزنامه‌نگاران حضور داشتند. در این کنفرانس در کنار کارگاه‌هایی که از سوی این مرکز برگزار شده بودند، (که در سطحی بسیار پائین‌تر از آنچه می‌توانست برای ایرانیان کارایی داشته باشد، بودند) گفتگوهایی در رابطه با موقعیت کنونی ایران در داخل و در سطح بین‌المللی، انتخابات اسفندماه آینده، لزوم گسترش اتحاد برای دمکراسی، و لزوم برگزاری انتخاباتی آزاد با معیارهای بین‌المللی صورت گرفت. در این کنفرانس نمایندگان سازمان‌ها و افراد صاحب‌نظر همگی بر چند اصل ساده توافق داشتند: مخالفت با هرگونه اقدام نظامی، لزوم وفاق ملی برای برگزاری انتخابات آزاد، گذر به نظامی دمکراتیک که در آن نهاد دین از حکومت جدا باشد.

این کنفرانس قبل از برگزاری مورد انتقاد بخشی از مخالفین جمهوری اسلامی قرار گرفت، انتقادهایی گسترده‌تر از حملات رسانه‌های وابسته به حکومت ولایت‌مدار چون کیهان و رجانیوز. هر کنفرانسی که در سال‌های اخیر از سوی فرد و یا گروهی در جهت فراهم آوردن شرایط برای اتحادی فراگیر برگزار شده است با چنین واکنش‌هایی روبرو بوده است. گویا تلاش برای مبارزه با استبداد دینی در انحصار این و یا آن است و اگر این و آن در نشستی حضور نداشته باشند، این نشست باید مورد حمله قرار گیرد.

مخالفت ارگان و ارکان نظام ولایت‌مدار با این کنفرانس‌ها امری طبیعی است و اگر حملاتی از سوی آنها صورت نگیرد موجب نگرانی است. ولی این چنین حملاتی از سوی کسانی که خود را مخالف نظام می‌دانند و تنها به دلیل عدم حضورشان در نشستی زبان به انتقاد می‌گشایند (انتقادهایی که تنها بر پایه پیش فرض‌ها و پیش‌داوری‌ها استوار هستند) به هیچ وجه عادی نیست و نشان از حسادت‌های کودکانه بخشی از مخالفان نظام دارد.

سه ادعا یا انتقاد متوجه کنفرانس استکهلم بود: آلترناتیو سازی، عدم شفافیت در انتخاب شرکت‌کنندگان و عدم حضور رسانه‌ها.

بسیاری از شرکت‌کنندگان در گفتگوهایی که قبل و بعد از کنفرانس با رسانه‌ها و سایت‌ها داشتند، اتهام آلترناتیوسازی را رد کردند، اگرچه شخصا معتقدم اوپوزیسیونی که ارائه آلترناتیوی را در دستور کار خود نداشته باشد، منتقد نظام است و نه مخالف آن. ارائه آلترناتیو و یا بدیل نظام کنونی نه تنها «جرم» نیست بلکه باید هدف اصلی هر گروه مخالف باشد. البته برای ارائه آلترناتیو باید بحث‌های زیادی صورت گیرد و ائتلاف بزرگ‌تری از آنچه در نشست استکهلم بود لازم است.

ادعای دیگر عدم شفافیت در انتخاب شرکت‌کنندگان بود. شرکت‌کنندگان به هر صورتی انتخاب می‌شدند، با توجه به امکانات محدود مرکز بین‌المللی اولف پالمه، چنین انتقادی صورت می‌گرفت. در این مورد هم اعتقاد دارم که طبیعی است در مراحل اولیه کسانی در نشستی حضور پیدا کنند که امکان گفتگو و توافق دارند و در مراحل بعدی، آنچنان که در گزارش نشست استکهلم هم آمده است، دیگر افراد و گروه‌ها به صورت تدریجی دعوت شوند.

در رابطه با انتقاد به عدم حضور رسانه‌ها باید گفت که رسم است در نشست‌هایی از این نوع، رسانه‌ها در گفتگوها حضور نداشته باشند. در کلیه نشست‌های بین‌المللی، از نشست‌های ادواری اتحادیه اروپا و گروه موسوم به «جی-هشت» تا نشست‌های دیگر، رسانه‌ها در سالن گفتگوها حضور ندارند. در استکهلم هم هر رسانه که  معتقد بود باید این نشست را پوشش داد یا در محل حضور یافت و در کنار آن مصاحبه انجام داد حضور داشت، و اگر به دلایل مختلفی (منجمله مالی) این امکان را نداشت، از طریق تماس تلفنی اخبار لازم را به دست آورد. (بی بی سی با روزنامه‌نگار و فیلمبردار حضور داشت، رادیو پژواک، فرنس پرس، آسوشیتد پرس و سایت استکهلمیان با روزنامه‌نگار و دیگران چون رادیو فردا و رادیو زمانه از طریق تماس‌های تلفنی این نشست را پوشش خبری دادند). دیگر رسانه‌ها زمانی می‌توانند مدعی بسته بودن نشست باشند که به محل آن رجوع می‌کردند و از کار آنها جلوگیری به عمل می‌آمد. البته این نشست آزادانه سنت موسوم به چاتام هاووس را برای خود انتخاب کرده بود. بر پایه این سنت شرکت‌کنندگان و خبرنگاران حق دارند محتوای گفتگوها را بدون نام بردن از شرکت‌کنندگان منتشر سازند. در مورد مخفی بودن محل برگزاری نیز ادعا بسیار است. اگرچه تدابیر امنیتی اتخاذ شده بود و این امر انتقادپذیر نمی‌تواند باشد، با این وجود کسانی هم به محل نشست آمدند و تظاهراتی نیز در مخالفت با آن برگزار کردند.

در خاتمه نکته‌ای در رابطه با حضور خبرنگارانی که به این نشست بعنوان شهروند و نه نماینده رسانه دعوت شده بودند. روزنامه‌نگاری حرفه است و روزنامه‌نگار هم چون هر شهروندی حق دارد برای  تحقق آرمان هائی که به آنها اعتقاد دارد فعالیت کند. این حق در قانون اساسی کلیه کشورهای دمکراتیک منظور شده است. روزنامه‌نگاری که بعنوان شهروند در نشستی حضور پیدا می‌کند نباید گزارشی از این نشست ارائه دهد زیرا ذینفع است و گزارشی که ارائه می‌دهد به هیچ وجه بی‌طرف نخواهد بود.

Subscribe to comments feed نظرات (3 نوشته شد):