سانسور ایدئولوژیک

انتشار فیلم و تصویر برهنه و به قولی نیمه‌برهنه‌ی گلشیفته فراهانی و انعکاس گسترده‌ی نقد و تائیدهای پس از آن باعث شد تعداد زیادی از رسانه‌های اینترنتی به این موضوع داغ بپردازند به نحوی که اخبار مهمی مانند نزدیک شدن قیمت دلار به ۲۰۰۰ تومان و قیمت سکه به ۱،۰۰۰،۰۰۰ تومان و دستگیری تعدادی از روزنامه‌نگاران و وب‌نویسان و تائید حکم اعدام محکومی که جرم‌اش اینترنتی است و حتی خبر ورود مدرن‌ترین ناو جنگی انگلستان به آب‌های خلیج فارس تحت‌الشعاع این موضوع قرار گیرد. برخی با تأکید بر رویدادهای بسیار مهم چند روز اخیر –که قطعاً زندگی اکثریت مردم ایران را در ماه‌های آتی متحوّل خواهد کرد- پرداختن به این خبر و مسائل حاشیه‌ای آن را به این صورتِ گسترده نالازم دانسته و خواهان تمرکز بر اخبار مهم شده‌اند. این طرز تلقی از انعکاس خبر و نظر، و تعیین میزان اهمیّت آن، واقع‌گرایانه نیست و نمی‌توان تقاضای جامعه‌ی اینترنتی را که باعث عرضه‌ی گسترده‌ی خبر و نظر می‌شود نادیده گرفت، به‌عبارتی آن‌چه به فیلم و اخبار گلشیفته مربوط می‌شود، به‌رغم کم اهمیّت بودنِ ظاهریِ آن، مبتنی بر ضرورتی است که جامعه‌ی اینترنتی خود را ناچار به پرداختن به آن می‌بیند، و نمی‌توان به شکل تصنعی این ضرورت را کاهش یا افزایش داد. اما موضوع بحث ما در این‌جا چرایی پرداختن به این موضوع نیست، بل‌که حذفی است که برخی رسانه‌های اینترنتی بنا به ایدئولوژی خود از این خبر صورت داده‌اند که می‌توان آن‌را «سانسور ایدئولوژیک» نامید. هر رسانه‌ای برای کار خود روشی دارد که در مرام‌نامه یا شیوه‌نامه‌ی آن رسانه منعکس است. این مرام‌نامه و شیوه‌نامه را در بخش «در باره ما»ی رسانه می‌توان مطالعه کرد.

 مطالعه‌ی این بخش، به خواننده کمک می‌کند تا با نگاه صاحبان رسانه به محیط پیرامون و چگونگی انعکاس خبر و نظر توسط این رسانه آشنا شود. این حقِّ هر رسانه‌ای است که برای خود مرام و شیوه‌ای داشته باشد و از آن پیروی کند. به عبارتی خواستِ خواننده/نویسنده در این‌جا شرط نیست، بل‌که انتخاب خواننده/نویسنده شرط است، که می‌تواند خواهان مطالعه یا عدم مطالعه/نوشتن یا ننوشتن برای این رسانه باشد.

به‌عنوان مثال یکی از اصول سایت «جرس»، «اسلامی» بودن آن است. بر پایه‌ی این اصل، چنین سایتی نمی‌تواند رویداد گلشیفته‌ی فراهانی را –هر قدر هم پر سر و صدا و فراگیر باشد- با عکس و تفصیلات پوشش دهد. در این‌جا ما با سانسور خبر و تصویر بر اساس ایدئولوژی –و نه درستی و نادرستی خبر و تصویر، و میزان اهمیّت و تاثیر آن بر جامعه- روبه‌رو هستیم. به‌عبارتی اگر یک نفر، تنها، خواننده‌ی جرس باشد، باید به یکی دو خط از آن‌چه در خبری در این سایت نوشته شده بسنده کند و دقیقاً متوجه نخواهد شد که ابعاد عریانی گلشیفته چقدر بوده است و اصولاً این عریان شدن برای چه بوده است (مثلاً در فیلم گلشیفته، شعری به زبان فرانسه خوانده می‌شود که علت برهنه شدن بازیگران این فیلم را مشخص می‌کند). قضاوت خواننده‌ی این سایت هم بر اساس همین مقدار اطلاعات خواهد بود که می‌تواند غلط باشد.

به‌طور کلّی، دخالت دادن ایدئولوژی در رسانه، باعث پوشیده ماندن و کتمان خبر و نظرهای پیرامون آن می‌شود که در کلیّت، مراجعه‌کننده را در تاریکی می‌گذارد و او را از دنیای واقعی و رویدادهایی که مردم را به شکلی واقعی تحت تأثیر قرار می‌دهند دور نگاه می‌دارد.

Subscribe to comments feed نظرات (2 نوشته شد):